เขียนโดย Paradorn Wannasung · Master’s in Marketing Communication · AERZEN Rental Thailand
ตามที่ AERZEN ออกแบบมาตั้งแต่ปี 1864 ความปลอดภัยของกระบวนการผลิตอาหารต้องอาศัยอากาศที่ไม่ปนเปื้อนในทุกจุดสัมผัส มาตรฐาน BRC Global Standard for Food Safety ซึ่งเป็นหนึ่งใน Global Food Safety Initiative (GFSI) benchmark standards ที่ได้รับการยอมรับกว้างขวางในอุตสาหกรรมอาหารทั่วโลก มีข้อกำหนดด้านคุณภาพอากาศที่ชัดเจนและตรวจสอบได้ในรอบ audit
สำหรับ QA Manager ในโรงงานอาหาร ข้อผิดพลาดเรื่องคุณภาพอากาศในรอบ BRC Audit ไม่ได้ส่งผลเพียงแค่ข้อบกพร่อง (Non-conformance) — แต่อาจกระทบต่อ Grade ของการรับรองและความสัมพันธ์กับผู้ซื้อในต่างประเทศ
—
BRC Food Safety Issue 9: ข้อกำหนดด้านอากาศอยู่ที่ไหน
BRC Global Standard for Food Safety ฉบับ Issue 9 (ปัจจุบัน) มีข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพอากาศกระจายอยู่ในหลาย Clause ดังนี้:[1]
Clause 4.9 — Utilities
“Utilities including water, gas, compressed air, and steam supplied to production areas shall be monitored to ensure they do not present a risk to food safety.”
นี่คือ Clause หลักที่ผู้ตรวจสอบ (Auditor) จะอ้างถึงเมื่อตรวจสอบระบบอากาศอัดในโรงงาน ข้อกำหนดนี้ครอบคลุม:
Clause 4.4 — Internal Audits
BRC กำหนดให้มีระบบ Internal Audit ที่ครอบคลุมทุก Clause รวมถึง Utilities ดังนั้น QA Team ต้องสามารถแสดงหลักฐานว่ามีการตรวจสอบคุณภาพอากาศเป็นประจำและผลอยู่ในเกณฑ์
Clause 4.11 — Equipment
อุปกรณ์ที่สัมผัสอาหารหรือบรรยากาศการผลิตต้องออกแบบให้ป้องกันการปนเปื้อน ซึ่งรวมถึงระบบท่ออากาศที่ผ่านพื้นที่ผลิต
> หมายเหตุ — clause numbers อ้างอิงตาม BRC Global Standard for Food Safety Issue 9 (2022) — โปรดตรวจสอบกับเอกสารฉบับล่าสุดของ BRCGS ก่อน internal audit เพราะเลขข้ออาจเปลี่ยนระหว่าง issues
—
คุณภาพอากาศตาม BRC: มาตรฐานและระดับที่ต้องทำให้ได้
BRC เองไม่ได้ระบุตัวเลข ppm หรือ mg/m³ ของสารปนเปื้อนในอากาศโดยตรง แต่อ้างอิงให้โรงงาน “ใช้มาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับ” ซึ่งในทางปฏิบัติ Auditor มักอ้างถึง:
ISO 8573-1: Compressed Air Purity Classes
มาตรฐานนี้กำหนดระดับความสะอาดของอากาศอัดใน 3 มิติ:[2]
สำหรับอากาศที่สัมผัสอาหารโดยตรง (Direct Contact) อุตสาหกรรมส่วนใหญ่ตั้งเป้าที่ ISO 8573-1 Class 1 หรือ Class 0 สำหรับ Oil Content
สำหรับอากาศที่ใช้ในพื้นที่ผลิต (Indirect Contact) อาจยอมรับ Class 2 ขึ้นอยู่กับ Risk Assessment ของโรงงาน
ความแตกต่างระหว่าง Class 0 และ Class 1 สำหรับ Oil Content:
BCAS (British Compressed Air Society) Guidance
BCAS ออก guidance document “Compressed Air Quality for the Food Industry” ที่ระบุแนวปฏิบัติเพิ่มเติมสำหรับโรงงานที่ต้องการ BRC certification[3]
—
การเตรียมพร้อมสำหรับ BRC Audit: 5 ขั้นตอน
ขั้นตอนที่ 1: ทำ Air Quality Risk Assessment
ก่อน Audit อย่างน้อย 3 เดือน ให้ทีม QA ทำ Risk Assessment โดยจำแนกจุดใช้งานอากาศทั้งหมดในโรงงาน:
| ประเภทจุดใช้งาน | ตัวอย่าง | ระดับความเสี่ยง |
|—|—|—|
| Direct Contact กับอาหาร | เป่าขวด, บรรจุภัณฑ์ด้วยลม | สูง — ต้องการ Class 0 หรือ Class 1 |
| Indirect Contact | ทำความสะอาดพื้นผิว, actuator | กลาง — ต้องการ Class 1-2 |
| Non-food area | การเคลื่อนย้าย, บรรจุภัณฑ์ภายนอก | ต่ำ — ตาม General Practice |
ขั้นตอนที่ 2: กำหนด Specification ของอุปกรณ์
จากผล Risk Assessment กำหนด ISO 8573-1 Class ที่ต้องการสำหรับแต่ละจุด แล้วตรวจสอบว่าอุปกรณ์ปัจจุบัน (compressor/blower + treatment chain) สามารถทำได้หรือไม่
ถ้าใช้ระบบ Oil-Lubricated Compressor อยู่ในปัจจุบัน ควรตรวจสอบว่า:
ขั้นตอนที่ 3: กำหนดแผน Monitoring และ Testing
BRC ต้องการหลักฐานของ Monitoring สม่ำเสมอ ไม่ใช่แค่การทดสอบครั้งเดียว แผน Monitoring ควรประกอบด้วย:
Continuous Monitoring:
Periodic Testing (Sampling):
ขั้นตอนที่ 4: จัดทำเอกสารให้ครบถ้วน
Auditor จะขอดูเอกสารต่อไปนี้ ควรจัดเตรียมให้พร้อม:
ขั้นตอนที่ 5: ทำ Internal Audit ก่อน Certification Audit
อย่างน้อย 4-6 สัปดาห์ก่อน BRC Certification Audit ให้ทีม QA รัน Internal Audit เต็มรูปแบบโดยใช้ BRC Checklist ตรวจสอบ Clause 4.9 โดยเฉพาะ ผล Internal Audit ต้องบันทึกและ corrective action ต้องเสร็จสมบูรณ์ก่อนวัน Audit จริง
—
บทบาทของ Oil-Free Blower/Compressor ใน BRC Context
การใช้ระบบ Oil-Free ทำให้กระบวนการ audit preparation ง่ายขึ้นในหลายด้าน:
1. ลด Risk ที่ต้อง Justify ถ้าแหล่งอากาศเป็น Oil-Free by design ไม่มีน้ำมันในวงจรอากาศ QA Manager ไม่ต้อง justify ว่า downstream filter จะดักน้ำมันได้เพียงพอ — เพราะไม่มีน้ำมันให้ดักตั้งแต่แรก
2. Test Result ง่ายกว่า เมื่อใช้ Oil-Free Blower (เช่น AERZEN DVO หรือ BVO Series ที่สอดคล้อง ISO 8573-1 Class 0) และทำ air quality test ตาม ISO 8573-2 ผลมักอยู่ใน Class 0-1 ได้ง่ายกว่า แทนที่จะต้องพิสูจน์ว่า filter chain ดักน้ำมันได้ครบ
3. Maintenance Record ง่ายกว่า ระบบ Oil-Free ไม่มีรายการบำรุงรักษาเกี่ยวกับน้ำมัน (Oil Change, Oil Separator Element, Oil Coalescing Filter) ทำให้ Maintenance Log กระชับกว่าและ Auditor ตรวจสอบได้ง่ายกว่า
—
TEACHING_SAMPLE: การเตรียม BRC Audit ในโรงงานนม (TEACHING_SAMPLE)
บริบท: โรงงานผลิตนมพาสเจอร์ไรส์ในภาคกลาง (TEACHING_SAMPLE — ข้อมูลสมมติเพื่อการเรียนรู้) กำลังเตรียม BRC Issue 9 Certification ครั้งแรก
ปัญหาที่พบใน Internal Audit:
การแก้ไขก่อน Certification Audit:
ผลใน BRC Certification Audit:
> หมายเหตุ: TEACHING_SAMPLE — ข้อมูลสมมติเพื่อการเรียนรู้เท่านั้น
—
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q1: BRC กำหนด ISO 8573-1 Class ขั้นต่ำสำหรับอากาศที่สัมผัสอาหารไว้ที่เท่าไร? A: BRC ไม่ได้ระบุตัวเลข Class โดยตรงในมาตรฐาน แต่กำหนดให้โรงงานทำ Risk Assessment และเลือกมาตรฐานที่เหมาะสม ในทางปฏิบัติ อุตสาหกรรมอาหารมักใช้ ISO 8573-1 Class 1 หรือ Class 0 สำหรับ Oil Content ในจุดที่สัมผัสอาหารโดยตรง
Q2: ต้องทดสอบคุณภาพอากาศบ่อยแค่ไหนเพื่อให้ BRC ยอมรับ? A: BRC ไม่กำหนดความถี่ขั้นต่ำอย่างเฉพาะเจาะจง แต่ต้องการหลักฐานของ “regular monitoring” โดยทั่วไปอุตสาหกรรมยอมรับอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง และหลังการเปลี่ยนแปลงอุปกรณ์หลัก
Q3: ถ้าผล air quality test ไม่ผ่านก่อน Audit จะทำอย่างไร? A: ต้องดำเนินการ Corrective Action ทันที เช่น เปลี่ยน filter element ซ่อมหรือเปลี่ยน separator ตรวจสอบระบบท่อ และทดสอบซ้ำ ผล retest พร้อม Corrective Action Record ต้องพร้อมสำหรับ Auditor
Q4: Oil-Free Blower สามารถทดแทน Oil-Lubricated Compressor ได้ทุกกรณีในโรงงานอาหารหรือไม่? A: ขึ้นอยู่กับ Pressure Requirement ของการใช้งาน — Oil-Free Blower (เช่น AERZEN DVO/BVO) เหมาะสำหรับ pressure ต่ำถึงกลาง (ประมาณ 300-1,000 mbar) ถ้าต้องการ pressure สูงกว่านั้น อาจต้องพิจารณา Oil-Free Screw Compressor แทน
Q5: AERZEN Rental Thailand ช่วย prepare เอกสารสำหรับ BRC Audit ได้หรือไม่? A: AERZEN สามารถจัดเตรียม Machine Specification Sheet, AERZEN Test Certificate และ Maintenance Schedule ที่สอดคล้องกับข้อกำหนด BRC ให้ได้ ทีมงานพร้อมให้คำปรึกษาเรื่องเอกสารเพื่อสนับสนุนกระบวนการ Audit ของคุณ
Q6: BRC Issue 9 มีการปรับปรุงข้อกำหนดด้านอากาศจาก Issue 8 อย่างไร? A: Issue 9 เน้นการบูรณาการ Risk-Based Approach มากขึ้น แทนที่จะระบุข้อกำหนดเป็น checklist ล้วน ๆ ดังนั้น Auditor จะตรวจสอบว่าโรงงานเข้าใจและจัดการ Risk ด้านอากาศได้อย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่มีเอกสารครบ
—
บทสรุป: การเตรียมพร้อม BRC ด้านอากาศเริ่มที่แหล่งอากาศ
QA Manager ที่เตรียม BRC Audit ด้านคุณภาพอากาศอย่างมีประสิทธิภาพต้องเริ่มจากแหล่งอากาศ ไม่ใช่ปลายท่อ การเลือกอุปกรณ์ที่ Oil-Free by design ลด compliance burden ลงได้อย่างมีนัยสำคัญ เพราะ QA Team ไม่ต้องพิสูจน์ว่า filter chain ทำงานได้ — แต่พิสูจน์ได้เลยว่าแหล่งอากาศไม่มีน้ำมัน
AERZEN Rental Thailand พร้อมสนับสนุนโรงงานอาหารในการเตรียม BRC Audit ตั้งแต่การประเมิน spec ของ Oil-Free Blower ที่เหมาะสม ไปจนถึงการจัดเตรียมเอกสารประกอบ
—
ติดต่อขอรับใบเสนอราคาและคำปรึกษา
AERZEN Rental Thailand
*Rent a solution. Expect performance.*
—
เกี่ยวกับผู้เขียน
เขียนโดย Paradorn Wannasung · Master’s in Marketing Communication · AERZEN Rental Thailand
Paradorn Wannasung ติดตามพัฒนาการของมาตรฐานความปลอดภัยอาหารระดับสากลและแปลงข้อกำหนดทางเทคนิคเป็นแนวปฏิบัติที่ QA Team ของโรงงานสามารถนำไปใช้ได้จริง โดยทำงานร่วมกับทีมวิศวกรรม AERZEN Rental Thailand อย่างใกล้ชิด
—
References
[1] BRCGS — BRC Global Standard for Food Safety Issue 9. BRCGS (Brand Reputation through Compliance Global Standards). https://www.brcgs.com/our-standards/food-safety/
[2] ISO 8573-1:2010 — Compressed Air — Part 1: Contaminants and purity classes. International Organization for Standardization. https://www.iso.org/
[3] British Compressed Air Society (BCAS) — Compressed Air Quality for the Food Industry (Guidance Document). https://www.bcas.org.uk/
—
Visual brief
Hashtags
#AERZENRental #BRCFoodSafety #OilFreeAir #ISO8573 #QAManager #FoodSafety #CompressedAirQuality

✍️ เกี่ยวกับผู้เขียน
ภราดร วรรณสังข์ (Paradorn Wannasung)
Marketing Communication Specialist · นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์)
ภราดร (Paradorn) เป็นผู้ดูแลด้านการสื่อสารการตลาดของ AERZEN Rental Thailand จบนิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์) เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรม B2B ในประเทศไทย มีประสบการณ์การสร้างแบรนด์และคอนเทนต์ในกลุ่มอุตสาหกรรมของไทย
ติดต่อ: pwa@aerzenrental.com · LinkedIn



