AERZEN Rental Thailand

Tel: 0983232626 Email: thai@aerzenrental.com

aerzen logo
เมนู

ISO 9001/22000 Air Quality Documentation Pack | AERZEN Rental TH

By /
บทความโดยภราดร วรรณสังข์ (Paradorn Wannasung)Marketing Communication Specialist · นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์)
⏱️ เวลาอ่านประมาณ 32 นาที📅 30 ต.ค. 2026
แชร์:fLINEX

ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

Compliance · ISO 9001 + ISO 22000 · Document Control

คู่มือ Document Control: เอกสาร Compressed Air สำหรับ ISO 9001+22000 Audit

อ่าน ~8 นาที

อัปเดตล่าสุด:

TL;DR — สรุปในสามบรรทัด
  • ISO 9001 + ISO 22000 ต้องการ เอกสารควบคุมคุณภาพอากาศ 4 หมวดหลัก — บันทึกสอบเทียบ, บันทึกเปลี่ยน filter, ใบรับรองทดสอบน้ำมัน (ISO 8573-2), และเอกสาร handover อุปกรณ์เช่า
  • ปัญหาที่ Auditor พบบ่อยที่สุดคือเอกสาร ไม่ครบตามวงจร (lifecycle gap) ไม่ใช่ข้อมูลผิด — จึงต้องมีระบบ document control ที่ให้ “trail ต่อเนื่อง” ตั้งแต่ commissioning ถึง decommissioning
  • การเช่าอุปกรณ์จาก AERZEN มาพร้อมชุดเอกสาร Pre-delivery Test Certificate + handover pack ที่พร้อมใช้ใน audit folder ทันที

AERZEN ออกแบบและผลิต oil-free blower และ compressor มาตั้งแต่ปี 1864 — และในฐานะผู้ให้บริการเช่าสำหรับโรงงานในประเทศไทย เราพบว่าความล้มเหลวในการ audit compressed air ไม่ได้เกิดจากอุปกรณ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน แต่เกิดจาก เอกสารที่ขาดหาย หรือไม่ถูก format ที่ Auditor ต้องการ บทความนี้เขียนสำหรับ วิศวกร QA, EHS, และ Food Safety Manager ที่ต้องการสร้าง document pack ที่พร้อมสำหรับ dual audit — ISO 9001:2015 และ ISO 22000:2018 — ในคราวเดียวกัน โดยเฉพาะในบริบทของโรงงานอาหาร เครื่องดื่ม และ food-contact manufacturing ในเขต EEC และทั่วประเทศไทย

ทำไม Auditor ถึงโฟกัสที่เอกสาร Compressed Air

Compressed air ที่สัมผัสผลิตภัณฑ์โดยตรง (product-contact air) ถูกนิยามใน ISO 22000:2018 ว่าเป็น significant hazard ที่ต้องมี control measure พิสูจน์ได้ด้วยหลักฐาน ในทางเดียวกัน ISO 9001:2015 clause 8.5.1 กำหนดให้กระบวนการผลิตมี documented information เพื่อพิสูจน์ว่าเงื่อนไข controlled conditions ได้รับการรักษาไว้

ผลที่ตามมา: Auditor จาก certification body เช่น Bureau Veritas, SGS หรือ TÜV Rheinland จะตรวจสอบ evidence chain ของ compressed air ตั้งแต่ต้นทาง (จุดผลิต/เช่า) ถึงปลายทาง (จุดใช้งาน) ไม่ใช่แค่ certificate ใบเดียว

Insight จาก Field

ในการตรวจประเมิน ISO 22000 ที่โรงงาน food-packaging แห่งหนึ่งในจังหวัดชลบุรี Auditor ขอดู calibration record ของ pressure gauge บน air dryer ย้อนหลัง 12 เดือน ทีมโรงงานมี certificate ฉบับล่าสุด แต่ไม่มีบันทึกการสอบเทียบกลาง cycle เนื่องจากระบบ document control ไม่ได้กำหนด midpoint verification ผลคือ minor non-conformance — แก้ไขได้ แต่ต้องเสียเวลา corrective action 30 วัน

หมายเหตุ: สถานการณ์สมมติจาก pattern ที่ทีม AERZEN พบในสนาม — ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้าจริง

4 หมวดเอกสารหลักที่ต้องมี

เอกสาร compressed air สำหรับ ISO 9001 + ISO 22000 dual audit แบ่งออกเป็น 4 หมวดตาม lifecycle ของอุปกรณ์และระบบ:

แผนภาพแสดงลำดับชั้นเอกสาร compressed air สำหรับ ISO 9001 และ ISO 22000 audit — 4 หมวด: สอบเทียบ, filter log, oil-test cert, handover pack
แผนภาพ: Compressed Air Document Hierarchy —
4 หมวดหลักที่ Auditor ตรวจสอบ ตั้งแต่ commissioning certificate ถึง decommissioning record

Source: AERZEN Rental Thailand — จากประสบการณ์ให้บริการโรงงาน food & beverage ในเขต EEC

หมวดที่ 1: บันทึกการสอบเทียบเครื่องมือวัด (Calibration Records)

ครอบคลุม pressure gauges, flow meters, dew-point meters, oil-content analyzers และ air quality samplers ทุกตัวที่ใช้ตรวจสอบคุณภาพ compressed air ต้องมี:

  • ใบรับรองสอบเทียบที่ออกโดย UKAS / ILAC-accredited laboratory (หรือ ISO/IEC 17025 equivalent)
  • วันที่สอบเทียบครั้งล่าสุด + กำหนดสอบเทียบครั้งถัดไป (ห้าม expire ก่อน audit date)
  • บันทึกผล as-found และ as-left (พิสูจน์ว่าค่าก่อนและหลังสอบเทียบอยู่ในเกณฑ์)
  • ทวนสอบกับ traceability chain ไปยัง BIPM national standard
จุดเสี่ยง

เครื่องมือวัดที่ติดมากับอุปกรณ์เช่า (built-in gauges) ต้องมี calibration record แยกออกจากอุปกรณ์ประจำโรงงาน — Auditor จะขอดูทั้งสองชุด ต้องระบุ serial number ให้ตรงกันระหว่าง handover document กับ calibration cert

หมวดที่ 2: บันทึกการเปลี่ยน Filter และอุปกรณ์บำบัด (Filter Change Log)

ใช้พิสูจน์ว่า pre-filter, coalescing filter, activated-carbon filter และ air dryer ได้รับการบำรุงรักษาตามกำหนด ต้องมี:

  • ชื่อ/รุ่น filter ที่ถูก spec (ห้าม substitute ด้วย generic brand ที่ไม่ได้รับการอนุมัติ)
  • วันที่เปลี่ยน + ชื่อช่างที่ดำเนินการ + ลายเซ็นรับรอง
  • Differential pressure reading ก่อนและหลังเปลี่ยน (พิสูจน์ว่าเปลี่ยนตรงเวลา)
  • สำหรับ oil-free system: บันทึกยืนยันว่า ไม่มี oil-injected stage ในระบบ (no-contamination declaration)

หมวดที่ 3: ใบรับรองทดสอบน้ำมัน (Oil-Content Test Certificate per ISO 8573-2)

ISO 8573-2:2018 กำหนดวิธีทดสอบ oil aerosol ใน compressed air — วิธีหลักคือ gravimetric analysis หรือ photo-ionization detection (PID) Auditor จะตรวจสอบ:

  • ว่าวิธีทดสอบตรงกับ ISO 8573-2 หรือ equivalent method (ระบุ clause ใน cert)
  • ค่า oil content ที่วัดได้ < 0.01 mg/m³ (Class 0 per ISO 8573-1:2010 — declared below Class 1 limit) หรือตามที่ระบุใน food safety plan
  • ความถี่การทดสอบ — ISO 22000 ไม่ได้กำหนดตายตัว แต่ Certification Body ส่วนใหญ่คาดหวัง minimum ปีละ 1 ครั้ง + หลังซ่อมแซม/เปลี่ยน filter ครั้งใหญ่
  • Laboratory ที่ทดสอบต้องมี ISO/IEC 17025 accreditation ในสาขาที่เกี่ยวข้อง
Pro-tip สำหรับ QA Engineer

ขอให้ผู้ให้บริการเช่าจัดทำ Pre-delivery Test Certificate ที่รวม oil-content test result ณ วันส่งมอบ เพื่อให้ starting baseline ชัดเจนสำหรับ Auditor — ไม่ต้องรอทดสอบเองหลัง commissioning ซึ่งอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์

หมวดที่ 4: เอกสาร Handover อุปกรณ์เช่า (Rental Unit Handover Documents)

เฉพาะสำหรับ rental scenario — เอกสารชุดนี้คือ “ประวัติของอุปกรณ์” ที่ Auditor ต้องการเพื่อยืนยัน traceability ประกอบด้วย:

  • Delivery Order พร้อม serial number และ model specification
  • Pre-delivery inspection checklist (ลงนามโดยทั้งผู้ให้บริการและลูกค้า)
  • Test certificate ณ วันส่งมอบ (oil content, dew point, pressure rating)
  • Service history log ของอุปกรณ์นั้น ๆ (ประวัติการ overhaul ก่อนให้เช่ารอบนี้)
  • End-of-rental decommissioning record (ยืนยันว่า contaminant ไม่ได้เหลือค้างในระบบ)

Document Control Workflow: จาก Commissioning ถึง Re-audit

หัวใจของ document pack ที่ผ่าน audit ไม่ใช่จำนวนเอกสาร — แต่คือ ความต่อเนื่องของ audit trail ที่ Auditor สามารถ trace ได้โดยไม่มีช่องว่าง ขั้นตอนที่แนะนำ:

  1. Commissioning Phase: รับ handover document ครบ 4 หมวดจากผู้ให้บริการ — เปิด folder ใหม่ใน DMS (Document Management System) ด้วย unique equipment ID ที่ตรงกับ serial number
  2. Operational Phase (Monthly): บันทึก filter differential pressure + visual inspection — เก็บเป็น running log แนบใน folder เดิม
  3. Scheduled Maintenance: เปลี่ยน filter ตามกำหนด + ออก filter change log ทันที — อย่าเก็บบันทึกไว้ทำทีหลัง (retrospective records คือ major non-conformance)
  4. Annual Oil-Content Test: ว่าจ้าง accredited lab ทดสอบ + รับ ISO 8573-2 certificate — เก็บใน folder พร้อม previous year cert เพื่อ trend comparison
  5. Pre-audit Review (T-30 วัน): ทบทวน folder ทั้งหมด — ตรวจว่า calibration cert ไม่ expire ก่อน audit date, filter log ต่อเนื่อง, oil-test cert มีอายุ valid
  6. Audit Day: จัด document pack เป็น physical folder (hard copy) + digital copy ใน USB/cloud เพื่อ Auditor ตรวจสอบได้ทันที
  7. Post-audit Cycle: แก้ไข non-conformance ภายใน deadline + อัปเดต document control procedure ถ้าพบ gap ใหม่

Cross-reference: ISO 9001 Clause ↔ ISO 22000 Clause ↔ เอกสาร

ตารางนี้ช่วยให้ QA/EHS Engineer เตรียม document pack สำหรับ dual audit โดยใช้ชุดเอกสารเดียวกัน — ไม่ต้องทำซ้ำสำหรับแต่ละ standard:

หมวดเอกสารISO 9001:2015 ClauseISO 22000:2018 Clauseประเภทเอกสาร (Record / Document)ความถี่ขั้นต่ำ
Calibration Records — เครื่องมือวัด7.1.5 (Monitoring & Measuring Resources)8.7 (Control of Monitoring & Measuring)Retained Information (Record)ตามกำหนดสอบเทียบ (ปกติ 1 ปี)
Filter Change Log8.5.1 (Control of Production & Service Provision)8.2.4 (PRPs) + 8.6.1 (Control)Retained Information (Record)ทุกครั้งที่เปลี่ยน filter
Oil-Content Test Certificate (ISO 8573-2)8.4.3 (Information to External Providers) + 9.1.18.5.4 (Hazard Assessment) + 8.8 (Verification)Retained Information (External Record)ปีละ 1 ครั้ง + หลัง maintenance ใหญ่
Rental Handover Documents8.4.1 (Control of External Processes) + 7.1.38.5.1 (Hazard Analysis Inputs) + 7.1.6Retained Information (Record) + Documented Informationทุกครั้งที่รับ/คืนอุปกรณ์
ข้อสังเกต

ISO 9001 ใช้คำว่า “retained documented information” (records) และ “maintained documented information” (documents/procedures) การแยกประเภทให้ถูกต้องสำคัญมาก — Auditor บางคนจะ flag หากโรงงาน treat calibration records เป็น “documents to maintain” (implying they can be overwritten) แทนที่จะเป็น “records to retain” (immutable history)

4
หมวดเอกสารหลัก
ที่ Auditor ตรวจสอบ
ISO 8573-2
มาตรฐานวิธีทดสอบ
oil content ใน compressed air
ISO/IEC 17025
accreditation ที่ lab ทดสอบ
ต้องมีเพื่อ cert ใช้ได้ใน audit
T-30
วันก่อน audit: ควรทบทวน
document pack ทั้งหมด

เอกสาร Handover สำหรับอุปกรณ์เช่า — ต้องขอหรือจัดหาอะไรบ้าง

เมื่อโรงงานเช่าอุปกรณ์ blower หรือ compressor แทนที่จะซื้อ ความรับผิดชอบด้านเอกสารแบ่งระหว่างผู้ให้บริการและโรงงาน ตารางนี้ระบุว่าใครต้องจัดหาอะไร:

เอกสารผู้จัดหาเวลาหมายเหตุ สำหรับ Audit Folder
Pre-delivery Test Certificate (oil content, dew point)ผู้ให้บริการเช่าก่อนส่งมอบขอเป็นลายลักษณ์อักษรในสัญญาเช่า — ไม่ควรยืดหยุ่น
Equipment Calibration Certificate (built-in gauges)ผู้ให้บริการเช่าพร้อม handoverต้องระบุ serial number gauge ตรงกับ cert
Service History / Last Major Overhaul Recordผู้ให้บริการเช่าพร้อม handoverแสดง maintenance history ก่อนรอบเช่านี้
Delivery Order / Commissioning Checklistผู้ให้บริการ + โรงงานลงนามวันส่งมอบเก็บต้นฉบับทั้งสองฝ่าย — ใช้เป็น evidence of handover
Running Maintenance Log (ระหว่างสัญญา)โรงงาน (แต่ผู้ให้บริการ all-inclusive ทำให้)ต่อเนื่องสัญญา Subscription Plan ของ AERZEN รวม service log ไว้ในบริการ
Periodic Oil-Content Test (ระหว่างสัญญา)โรงงาน (หรือ ผู้ให้บริการตาม SLA)ปีละ 1 ครั้ง+ระบุใน SLA ว่าใครรับผิดชอบ — อย่าปล่อยให้เป็น grey area
End-of-rental Decommissioning Recordผู้ให้บริการ + โรงงานลงนามวันคืนอุปกรณ์สำคัญ: ปิด lifecycle ของ equipment ID ใน DMS โรงงาน

Gap ที่ Auditor พบบ่อย + วิธีปิด

จากประสบการณ์ของทีม AERZEN ในการสนับสนุนโรงงานลูกค้าในช่วง pre-audit preparation พบ gap ที่เกิดซ้ำมากที่สุด 5 ประการ:

  1. Calibration Certificate หมดอายุก่อน Audit Date: เกิดจากการนำ cert เข้า folder แล้วไม่ set reminder วิธีปิด: ใช้ spreadsheet หรือ DMS ที่ alert อัตโนมัติ 60 วันก่อนหมดอายุ cert ทุกฉบับ
  2. Filter Change Log ขาดช่วง (Gap Period): เช่น มี log เดือน ม.ค. และ มิ.ย. แต่ไม่มี ก.พ.–พ.ค. Auditor จะถือว่า maintenance ไม่ได้ทำหรือไม่ได้บันทึก วิธีปิด: log ทุกเดือนแม้ว่าไม่ได้เปลี่ยน filter (บันทึก “no change required — dp within spec”)
  3. Oil-Content Test ไม่ระบุวิธีทดสอบ: cert บอกแค่ “oil-free” แต่ไม่บอกว่าใช้วิธีใด Auditor จาก ISO 22000 certification body จะไม่ยอมรับ วิธีปิด: ระบุให้ lab ออก cert ที่ cite ISO 8573-2:2018 Annex A/B/C ตาม method ที่ใช้
  4. Rental Equipment ไม่มี Equipment ID ใน DMS โรงงาน: เอกสาร handover ถูกเก็บแยกจาก system ทำให้ Auditor ไม่สามารถ trace ได้ วิธีปิด: กำหนด equipment ID ทันทีที่รับอุปกรณ์ และ link handover documents ทุกฉบับเข้า ID นั้น
  5. ไม่มี Hazard Assessment สำหรับ Product-Contact Air: HACCP plan หรือ food safety plan ไม่ได้ list “oil contamination in compressed air” เป็น hazard วิธีปิด: เพิ่ม hazard + control measure (Class 0 certification + periodic testing) ใน food safety plan พร้อม reference ไปยัง ISO 8573-1 Class 0 specification
บทความที่เกี่ยวข้อง

หากต้องการทบทวนข้อกำหนดทางเทคนิคของ ISO 8573-1 ก่อนเตรียมเอกสาร โปรดดู:
มาตรฐาน ISO 8573-1 Class 0 — คู่มือฉบับสมบูรณ์สำหรับวิศวกร
ซึ่งอธิบาย purity class ทุกระดับ, วิธีเลือก class ที่เหมาะสมตาม application, และความแตกต่างระหว่าง Class 0, Class 1 และ Class 2 — เนื้อหาที่แยกจากบทความนี้ซึ่งโฟกัสที่ document control workflow

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ต้องทดสอบ oil content บ่อยแค่ไหนสำหรับ ISO 22000?

ISO 22000:2018 ไม่ได้กำหนดความถี่ตายตัว — ขึ้นอยู่กับ risk assessment ของโรงงานและข้อกำหนดของ Certification Body แนวปฏิบัติที่ CB ส่วนใหญ่คาดหวัง: ปีละ 1 ครั้ง สำหรับระบบที่ใช้ต่อเนื่อง + ทดสอบเพิ่มหลังการซ่อมแซมหรือเปลี่ยน filter ครั้งใหญ่ สำหรับ oil-free system (Class 0) ที่ได้รับการออกแบบมาให้ไม่มี oil ในระบบตั้งแต่แรก ความเสี่ยงต่ำกว่า oil-injected ที่ต้องพึ่งพา downstream filtration

อุปกรณ์เช่าต้องมีประวัติ maintenance ย้อนหลังเท่าไหร่?

Auditor โดยทั่วไปต้องการ maintenance history ย้อนหลัง 12 เดือน (1 audit cycle) สำหรับอุปกรณ์เช่า ผู้ให้บริการควรจัดหา service history ก่อนส่งมอบ — ถ้าอุปกรณ์ใหม่หรือ overhauled ก่อนรอบเช่า ต้องมี overhaul certificate แทน สิ่งสำคัญคือไม่ควรมี gap ระหว่าง delivery date และ start of your operating log

ISO 9001 กับ ISO 22000 ต้องการเอกสาร compressed air เหมือนกันหรือเปล่า?

โดยหลักเหมือนกัน — ทั้งสองต้องการ documented evidence ว่า compressed air เป็นไปตาม specification แต่ ISO 22000 เพิ่ม layer ของ food safety hazard assessment: คุณต้องแสดงให้เห็นว่า compressed air ถูก identified เป็น hazard, มี control measure (Class 0 spec + testing), และ verification ว่า control ได้ผล เอกสารชุดเดียวกันสามารถตอบทั้งสอง standard ได้ถ้า organize ถูกต้อง — ดู cross-reference table ด้านบน

ถ้าใช้อุปกรณ์เช่าแบบ all-inclusive Subscription Plan เอกสารยังต้องจัดเองไหม?

Subscription Plan ของ AERZEN รวม service documentation ไว้ในบริการ — ทีมช่างจะออก service report ทุกครั้งที่เข้า PM ซึ่งใช้เป็น filter change log และ maintenance record ได้โดยตรง อย่างไรก็ตาม เอกสารที่โรงงานต้องจัดเอง ได้แก่: (1) periodic oil-content test certificate จาก accredited lab, (2) calibration record ของเครื่องมือวัดที่โรงงานเป็นเจ้าของ และ (3) hazard assessment ใน food safety plan ที่ cite ถึงระบบนี้ AERZEN พร้อมให้คำแนะนำในการจัดเตรียมเอกสารเหล่านี้ — ติดต่อทีมวิศวกรเพื่อรับข้อมูลเพิ่มเติม

บทความที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิงมาตรฐาน

  1. ISO 8573-1:2010 — Compressed air: Contaminants and purity classes (ISO.org — ข้อกำหนด purity classes ทั้งหมด)
  2. ISO 8573-2:2018 — Test methods: Oil aerosol content (ISO.org — วิธีทดสอบ oil content)
  3. ISO 9001:2015 — Quality management systems: Requirements (ISO.org)
  4. ISO 22000:2018 — Food safety management systems (ISO.org)
  5. ISO/IEC 17025:2017 — Testing and calibration laboratories (ISO.org — accreditation standard สำหรับ lab ทดสอบ)
Last technical review: · Reviewed by AERZEN Rental Thailand Engineering Team
เชิงอรรถ / Notes:

  1. ค่า oil content “≤ 0.01 mg/m³” อ้างอิงจาก ISO 8573-1:2010 Table 1 — Class 0 (oil aerosol) ซึ่งกำหนดว่า declared value ต้องน้อยกว่า Class 1 limit (0.01 mg/m³) พร้อมวิธีทดสอบ per ISO 8573-2
  2. Certification bodies ที่อ้างถึง (Bureau Veritas, SGS, TÜV Rheinland) เป็นตัวอย่างที่รู้จักกันทั่วไปในตลาดไทย — ไม่ใช่การรับรองหรือแนะนำโดย AERZEN
  3. สถานการณ์ใน “Insight จาก Field” เป็นสถานการณ์สมมติที่สร้างจาก pattern ที่พบบ่อย ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้าจริง
ภราดร วรรณสังข์ (Paradorn Wannasung)

✍️ เกี่ยวกับผู้เขียน

ภราดร วรรณสังข์ (Paradorn Wannasung)

Marketing Communication Specialist · นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์)

ภราดร (Paradorn) เป็นผู้ดูแลด้านการสื่อสารการตลาดของ AERZEN Rental Thailand จบนิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์) เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรม B2B ในประเทศไทย มีประสบการณ์การสร้างแบรนด์และคอนเทนต์ในกลุ่มอุตสาหกรรมของไทย

ติดต่อ: pwa@aerzenrental.com · LinkedIn

บทความที่เกี่ยวข้อง

บริการและหน้าเปรียบเทียบที่เกี่ยวข้อง

Related Posts

24/7
Scroll to Top