คู่มืออ่าน CAGI Datasheet สำหรับจัดซื้อ Blower และ Compressor
- CAGI Datasheet คือมาตรฐานการรายงานสมรรถนะเครื่องอัดอากาศและ blower ที่ให้ตัวเลข Package Input Power (kW) และ FAD (m³/min) ภายใต้เงื่อนไขอ้างอิงเดียวกัน ทำให้เปรียบเทียบ supplier ได้อย่างยุติธรรม
- สภาพอากาศของไทย (อุณหภูมิสูง ความชื้นสูง และระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล) ทำให้ตัวเลข FAD ที่แท้จริงต่ำกว่าค่า datasheet ได้ถึง 5–12% — ต้องคำนวณปรับก่อนสั่งซื้อ
- ค่าที่ใช้เปรียบเทียบที่ถูกต้อง คือ Specific Package Input Power (kW/m³/min หรือ kW/(m³/min)) ไม่ใช่ shaft power หรือตัวเลข FAD เพียงอย่างเดียว
CAGI (Compressed Air and Gas Institute) พัฒนา datasheet format มาตรฐานตั้งแต่ปี 1990s เพื่อแก้ปัญหาเดียวกันที่ฝ่ายจัดซื้ออุตสาหกรรมเผชิญมาเสมอ — Supplier แต่ละรายรายงานสมรรถนะเครื่องด้วยเงื่อนไขการทดสอบที่ต่างกัน ทำให้ตัวเลข kW และ m³/min ดูเหมือนเปรียบเทียบกันได้ แต่จริงๆ แล้วไม่ได้วัดสิ่งเดียวกัน AERZEN ผลิตและให้เช่า Blower และ Compressor series DVO, BVO, BVS, Delta Hybrid Screw Blower, TVO และ AT มาหลายทศวรรษ และใช้ CAGI Datasheet เป็นเอกสารสมรรถนะหลักสำหรับลูกค้าที่ต้องการโปร่งใสด้านพลังงาน — บทความนี้อธิบายวิธีอ่านและใช้ประโยชน์จาก datasheet เหล่านั้นเพื่อการจัดซื้อที่มีประสิทธิภาพ
CAGI คืออะไร และทำไมต้องอ้างอิง
Compressed Air and Gas Institute (CAGI) คือสมาคมอุตสาหกรรมของผู้ผลิต Compressor และ Blower รายใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ก่อตั้งปี 1915 CAGI พัฒนา CAGI Datasheet Program เพื่อให้ผู้ซื้อสามารถเปรียบเทียบสมรรถนะอุปกรณ์จาก Supplier ต่างรายบนพื้นฐานเดียวกัน ผ่านรูปแบบการรายงานมาตรฐานที่ผ่านการตรวจสอบโดยอิสระ
CAGI Datasheet รายงานสมรรถนะตาม ISO 1217:2009 (Annex C) สำหรับ displacement compressor และมาตรฐานที่เกี่ยวข้องสำหรับ blower — ซึ่งกำหนด Reference Conditions ไว้ชัดเจน ทำให้ตัวเลขที่รายงานสามารถตรวจสอบซ้ำได้ในห้องทดสอบที่ได้รับการรับรอง
ประเทศไทยไม่มีมาตรฐาน performance datasheet เฉพาะสำหรับ Compressor/Blower เทียบเท่า CAGI การอ้างอิง CAGI จึงเป็นวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุดสำหรับฝ่ายจัดซื้อ เพื่อป้องกันการถูกเปรียบเทียบตัวเลขที่มาจากเงื่อนไขทดสอบต่างกัน — ซึ่งเป็นที่มาของการตัดสินใจจัดซื้อที่ผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในอุตสาหกรรม
CAGI แบ่ง Datasheet ออกตามประเภทเครื่องหลัก 2 แบบที่เกี่ยวข้องกับงาน blower และ compressor ทั่วไปในอุตสาหกรรม ได้แก่ CAGI-3 (Rotary Screw Compressor) และ CAGI-8 (Blower) รายละเอียดของแต่ละแบบอธิบายในหัวข้อถัดไป
CAGI-3 vs. CAGI-8 — ความแตกต่างที่ต้องรู้
CAGI Datasheet ไม่ได้มีแบบเดียว — ก่อนจะอ่านตัวเลขใดๆ ต้องแน่ใจว่ากำลังดู datasheet ที่ตรงกับประเภทเครื่องที่ต้องการเปรียบเทียบ ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือนำ CAGI-3 ของ compressor ไปเปรียบกับ CAGI-8 ของ blower ซึ่งมีช่วง pressure ratio และโครงสร้างตัวเลขที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง
| หัวข้อ | CAGI-3 (Rotary Screw Compressor) | CAGI-8 (Blower) |
|---|---|---|
| ประเภทเครื่อง | Rotary screw compressor รวมถึง TVO (oil-free screw compressor) | Rotary positive displacement blower: DVO, BVO, BVS (screw blower), Delta Hybrid, GM (Roots-type), AT (AerzenTurbo centrifugal) |
| ช่วง Discharge Pressure | โดยทั่วไป 5–13 bar(g) ขึ้นไป | โดยทั่วไป 0.1–1.5 bar(g) — low-pressure / medium-pressure process gas |
| Capacity Reporting | FAD (Free Air Delivery) — m³/min หรือ SCFM ที่ standard reference conditions | Actual Inlet Volume Flow หรือ FAD ขึ้นอยู่กับ edition — ตรวจสอบ footnote ของ datasheet |
| Power Reporting | Package Input Power (kW) รวม motor losses, controls, cooling; ไม่ใช่ shaft power | Package Input Power (kW) — เช่นกัน ต้องรวม control losses ด้วย |
| ตัวชี้วัดประสิทธิภาพหลัก | Specific Package Input Power (kW/100 CFM หรือ kW/m³/min) | Specific Package Input Power (kW/m³/min) หรือ Specific Energy Consumption |
| มาตรฐานการทดสอบ | ISO 1217:2009 Annex C (Acceptance tests) | ISO 1217 (บาง application) หรือ ASME PTC-9 — ระบุใน footnote ของ datasheet |
| AERZEN Series ที่เกี่ยวข้อง | TVO (oil-free screw compressor) | DVO, BVO, BVS, Delta Hybrid Screw Blower, GM, AT (AerzenTurbo) |
| Source: CAGI Datasheet Program (cagi.org) + ISO 1217:2009. ข้อมูล AERZEN series จาก AERZEN HQ Marketing Library. ติดต่อทีมวิศวกร AERZEN Rental Thailand สำหรับ datasheet เฉพาะรุ่น | ||
TVO ใน nomenclature ของ AERZEN หมายถึง oil-free screw compressor — ไม่ใช่ turbo blower AT series ซึ่งเป็น centrifugal blower ที่ต่างกันโดยสิ้นเชิงทั้งหลักการทำงานและ pressure range การเลือก datasheet ที่ผิดประเภทจะทำให้การเปรียบเทียบ Specific Package Input Power ไม่มีความหมาย
Fields สำคัญใน CAGI Datasheet
CAGI Datasheet ออกแบบให้อ่านง่าย แต่แต่ละ field มีความหมายและนัยยะที่ต่างกัน การเข้าใจสามฟิลด์ต่อไปนี้คือหัวใจของการจัดซื้อที่ชาญฉลาด
1. Package Input Power (kW)
Package Input Power คือกำลังไฟฟ้าที่เครื่องทั้งชุด (package) ดึงจาก supply ที่จุดเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้า — รวมทั้ง motor losses, variable frequency drive (VFD) losses ถ้ามี, cooling fan, oil pump, control panel, และ inlet filter pressure drop ตามที่ระบุในเงื่อนไขการทดสอบ
Shaft power หรือ indicated power คือกำลังที่ส่งถึงโรเตอร์เท่านั้น — ไม่รวม motor efficiency loss, VFD loss, และ auxiliary loads การเปรียบเทียบ shaft power ของ Supplier A กับ package input power ของ Supplier B จะทำให้ Supplier A ดูประหยัดพลังงานกว่าความเป็นจริง 10–25% ขึ้นอยู่กับ motor class (IE2 vs. IE3 vs. IE4) และการกำหนดค่า VFD
2. FAD — Free Air Delivery (m³/min)
FAD (Free Air Delivery) คืออัตราการไหลของอากาศที่ส่งออก วัดในหน่วยที่ปรับกลับมาที่ Reference Conditions (1 bar abs, 20°C, 0% relative humidity) ไม่ใช่อัตราการไหลที่สภาพ inlet จริง ค่า FAD เป็น useful flow ที่ระบบปลายทางของผู้ใช้จะได้รับจริงๆ (หลังปรับสภาพแล้ว)
สำหรับ blower บาง datasheet รายงาน Actual Inlet Volume Flow แทน FAD — ซึ่งต้องระวังเป็นพิเศษเพราะตัวเลขจะสูงกว่า FAD เสมอในสภาพอากาศที่มีความชื้นสูงอย่างประเทศไทย ตรวจสอบ footnote ก่อนเสมอ
3. Specific Package Input Power (kW/m³/min)
Specific Package Input Power (หรือ Specific Energy Consumption) คืออัตราส่วนระหว่าง Package Input Power หารด้วย FAD — เป็นตัวชี้วัดประสิทธิภาพ “พลังงานต่อหน่วยผลผลิต” ที่เปรียบเทียบ Supplier ต่างรายได้ตรงที่สุด:
Specific Package Input Power = Package Input Power (kW) ÷ FAD (m³/min)
ยิ่งค่าต่ำ ยิ่งประหยัดพลังงานที่ working point นั้น
ค่านี้ต้องเปรียบเทียบที่ pressure และ flowrate เดียวกัน เสมอ — Supplier ที่แสดงค่าต่ำที่ flow ต่ำหรือ pressure ต่ำกว่า working point จริงของโรงงานคุณ อาจมีค่าสูงกว่าเมื่อคำนวณที่จุดทำงานจริง
Reference Conditions และการปรับ Site Conditions ไทย
CAGI Datasheet ทุกฉบับรายงานตัวเลขที่ Reference Conditions มาตรฐาน ตาม ISO 1217:
สภาพเหล่านี้สะท้อนวันอากาศดีใน Northern Europe — ไม่ใช่สภาพห้อง Compressor Room ในประเทศไทย ซึ่งโดยทั่วไปมี:
- อุณหภูมิ inlet 32–42°C ขึ้นอยู่กับฤดูกาลและการระบายอากาศ
- Relative Humidity 70–90% ในช่วงหน้าฝน
- Atmospheric pressure 0.995–1.010 bar abs สำหรับพื้นที่ระดับน้ำทะเล (แตกต่างสำหรับนิคมอุตสาหกรรมที่ระดับสูง)
วิธีปรับค่า FAD สำหรับ Site Conditions ไทย
AERZEN Application Engineering ใช้สูตรปรับสภาพที่อ้างอิงจาก ISO 1217 Annex C และมาตรฐาน CAGI เองสำหรับการประเมิน actual capacity:
FADactual ≈ FADdatasheet × (Psite / Pref) × (Tref / Tsite) × CorrectionRH
โดยที่ P = absolute pressure (bar), T = absolute temperature (K = °C + 273.15), CorrectionRH = ตัวแปรแก้ความชื้น (ค่า ~0.98–0.99 สำหรับ RH 70–90%)
ที่ Tsite = 38°C + 273.15 = 311.15 K เทียบกับ Tref = 20°C + 273.15 = 293.15 K อุณหภูมิเพียงอย่างเดียวลด FAD ลงประมาณ 5.8% ก่อนรวมปัจจัยความชื้นและความดัน
ผลรวมของปัจจัยทั้งสาม (อุณหภูมิ ความชื้น ความดันบรรยากาศ) ทำให้ FAD จริงในสภาพไทยต่ำกว่าค่า CAGI Datasheet โดยเฉลี่ย 5–12% ขึ้นอยู่กับ season และสภาพ Compressor Room ทีมวิศวกรของ AERZEN Rental Thailand จะคำนวณ site-specific derating ให้ก่อนการเสนอโซลูชัน เพื่อให้เครื่องที่เลือกรองรับ demand จริงได้อย่างเพียงพอ
วิธีเปรียบเทียบ Supplier อย่างถูกต้อง
เมื่อได้ CAGI Datasheet จากหลาย Supplier แล้ว การเปรียบเทียบที่มีความหมายต้องทำ 4 ขั้นตอน:
- ตรวจสอบว่าเป็น CAGI Datasheet จริง — ดูว่ามีตราประทับ “CAGI Certified” หรือระบุการทดสอบตาม ISO 1217 / CAGI Protocol หาก Supplier ให้เอกสาร “Performance Data Sheet” ที่ไม่อ้างอิงมาตรฐานใดๆ ให้ขอ CAGI-certified datasheet โดยเฉพาะ
- กำหนด Working Point เดียวกัน — เปรียบเทียบตัวเลขที่ pressure outlet เดียวกัน (เช่น 0.6 bar(g) สำหรับ blower aeration) และ flowrate ใกล้เคียงกัน อย่าใช้ค่าที่ working point ที่ต่างกันแล้วเปรียบ kW โดยตรง
- ใช้ Specific Package Input Power เป็นตัวชี้วัดหลัก — คำนวณ kW/m³/min จาก Package Input Power ÷ FAD ณ working point เดียวกัน แทนการดูเฉพาะ kW หรือ FAD แยกกัน
- ปรับ Site Conditions — นำค่า FAD ที่ได้มาคำนวณ derating สำหรับสภาพ inlet จริงของโรงงาน ก่อนตัดสินใจว่าเครื่องไหนตอบโจทย์ demand ได้
ตัวอย่าง: หาก Supplier A รายงาน Package Input Power = 75 kW ที่ FAD = 25 m³/min และ Supplier B รายงาน 68 kW ที่ FAD = 21 m³/min ที่ pressure outlet เดียวกัน Specific Package Input Power ของทั้งสองคือ 3.0 kW/m³/min และ 3.24 kW/m³/min ตามลำดับ — Supplier A ประหยัดพลังงานกว่า แม้ว่า kW absolute จะสูงกว่า
AERZEN เข้าร่วม CAGI Performance Verification Program ซึ่งกำหนดให้ CAGI Datasheet ที่เผยแพร่ต้องได้รับการตรวจสอบโดย Independent Test Laboratory ทุก 2 ปี ทีมวิศวกร AERZEN Rental Thailand สามารถให้ datasheet ฉบับล่าสุดสำหรับแต่ละ series ได้โดยตรงตามคำขอ
Common Mistakes ที่พบบ่อยในการจัดซื้อ
จากประสบการณ์ของ AERZEN Rental Thailand ในการสนับสนุนฝ่ายจัดซื้อและวิศวกรโรงงาน ข้อผิดพลาด 4 ประการต่อไปนี้พบบ่อยที่สุดและส่งผลต่อค่าใช้จ่ายระยะยาวอย่างมีนัยสำคัญ
เปรียบเทียบ kW ที่ Discharge Pressure ต่างกัน — นำ datasheet ของ Supplier A ที่ทดสอบที่ 0.5 bar(g) ไปเปรียบกับ Supplier B ที่ 0.7 bar(g) แรงงานอัดอากาศเพิ่มขึ้นตาม pressure ratio — ตัวเลข kW จะต่างกันโดยธรรมชาติ ไม่ใช่เพราะเครื่องดีกว่า
ขอ datasheet ที่ระบุ operating point เดียวกัน หรือใช้ performance curve เพื่อหาค่าที่ pressure จริงของโรงงาน แล้วจึงนำมาคำนวณ Specific Package Input Power
ไม่รวม Control Package Losses — Supplier บางรายรายงาน “motor shaft power” หรือ “indicated power” แทน Package Input Power ซึ่งไม่รวม VFD losses (2–5%), cooling fan power, oil pump, controls ทำให้ตัวเลขดีกว่าความเป็นจริง 10–20%
ยืนยันว่า Power ที่รายงานคือ “Package Input Power” (measured at power supply terminals ของ package) ตาม CAGI/ISO 1217 definition — หากไม่ชัดเจนให้ขอคำยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร
ละเลย Altitude Correction — นิคมอุตสาหกรรมบางแห่งในไทยตั้งอยู่ที่ระดับความสูง 100–500 เมตรจากน้ำทะเล ทุก 100 เมตรที่สูงขึ้น atmospheric pressure ลดลงประมาณ 1.2% ซึ่งลด FAD ลงตามสัดส่วน ไม่ใช่ตัวเลขขนาดใหญ่ แต่สะสมกับ temperature derating ได้ถึง 8–15%
ระบุ elevation ของโรงงาน (เมตรจาก MSL) ให้กับ Application Engineer เพื่อคำนวณ altitude correction factor และ total derating ก่อนกำหนดขนาดเครื่อง
ดู FAD ตัวเลขสูงแล้วสรุปว่าดีกว่า — FAD สูงอาจมาพร้อมกับ Package Input Power ที่สูงกว่าในสัดส่วนที่มากกว่า ทำให้ Specific Package Input Power (kW/m³/min) แย่กว่า เป็นเหตุให้ค่าไฟฟ้ารายเดือนสูงกว่าตลอดอายุการใช้งาน
ใช้ Specific Package Input Power เป็น KPI หลักในการเปรียบเทียบ และคำนวณ TCO (Total Cost of Ownership) โดยรวมค่าไฟฟ้าตลอดอายุใช้งาน 10–15 ปีเข้าไปในการตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
CAGI Datasheet ต่างจาก Product Brochure อย่างไร
Product Brochure คือเอกสารการตลาดที่ Supplier ออกแบบเอง ซึ่งอาจเลือกรายงานตัวเลขที่น่าประทับใจที่สุดโดยไม่จำเป็นต้องระบุเงื่อนไขการทดสอบ ในขณะที่ CAGI Datasheet คือเอกสารมาตรฐานที่กำหนดรูปแบบ ฟิลด์ และเงื่อนไขอ้างอิงไว้ล่วงหน้า และต้องได้รับการตรวจสอบโดย Independent Test Laboratory ตามเงื่อนไข CAGI Performance Verification Program ความแตกต่างหลักคือ accountability — CAGI Datasheet มีผู้ตรวจสอบอิสระ Brochure ไม่มี
ควรเปรียบเทียบที่ full load หรือ part load
ขึ้นอยู่กับ load profile จริงของโรงงาน โรงงานส่วนใหญ่ไม่ได้เดิน full load ตลอดเวลา — หากระบบของคุณเดิน part load 40–60% ของเวลา Specific Package Input Power ที่ 50% load อาจมีความสำคัญมากกว่าที่ 100% load การขอ CAGI Datasheet ที่รายงาน multiple load points (เช่น 100%, 75%, 50%, 25%) และคำนวณ weighted average energy consumption จะให้ภาพที่สมจริงกว่า
ISO 1217 กับ CAGI Datasheet สัมพันธ์กันอย่างไร
ISO 1217:2009 เป็นมาตรฐานการทดสอบ (test method standard) ที่กำหนดวิธีวัด FAD, power, และสภาพอ้างอิงสำหรับ displacement compressor CAGI Datasheet Program ใช้ ISO 1217 Annex C เป็นพื้นฐานของ reference conditions และ test protocol ดังนั้น CAGI Datasheet = การรายงานในรูปแบบ CAGI + data ที่ได้จากการทดสอบตาม ISO 1217
ถ้า Supplier ไม่มี CAGI Datasheet แสดงว่าเครื่องไม่ดีหรือไม่
ไม่จำเป็น — แต่หมายความว่าคุณต้องการข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจ บาง Supplier ที่ผลิตเครื่องสำหรับตลาดเอเชียอาจรายงานสมรรถนะตาม ISO 1217 โดยตรงโดยไม่ผ่าน CAGI Program ซึ่งยังคงตรวจสอบได้ อย่างไรก็ตาม การไม่มี CAGI Datasheet เพิ่มภาระการตรวจสอบให้กับฝ่ายจัดซื้อ — ควรขอรายงานการทดสอบจาก Third-party Lab และระบุมาตรฐานที่ใช้ให้ชัดเจนก่อนเซ็นสัญญา
AERZEN Rental Thailand ให้ CAGI Datasheet ได้หรือไม่
AERZEN เข้าร่วม CAGI Performance Verification Program และมี CAGI Datasheet สำหรับผลิตภัณฑ์หลักหลายรุ่น ทีม Application Engineering ของ AERZEN Rental Thailand สามารถจัดเตรียม datasheet เฉพาะรุ่นสำหรับ BVO, BVS, Delta Hybrid Screw Blower, TVO และ AT series ตามคำขอ พร้อมการวิเคราะห์ site condition derating สำหรับโรงงานของคุณ — ติดต่อผ่านช่องทางด้านล่าง
หากคุณกำลังประเมินการเช่าเทียบกับการซื้อ blower สำหรับระบบบำบัดน้ำเสีย อ่านเพิ่มเติมที่ คู่มือเช่า Blower สำหรับระบบบำบัดน้ำเสีย — AERZEN Rental Thailand ซึ่งครอบคลุมการเลือก series ที่เหมาะกับ DO target และ process pressure
ปรึกษาทีมวิศวกร AERZEN — ขอ CAGI Datasheet และการวิเคราะห์ Site Conditions
Rent a solution. Expect performance.
ทีม Application Engineering ของ AERZEN Rental Thailand ให้บริการวิเคราะห์ CAGI Datasheet เปรียบเทียบ Supplier และคำนวณ site-specific derating สำหรับสภาพอากาศไทย — ไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับการประเมินเบื้องต้น
- 📞 สายด่วน 24/7: 098-323-2626
- 📞 ออฟฟิศ (Chonburi / EEC): 038-015-488
- ✉ อีเมล: thai@aerzenrental.com
- 🌐 เว็บไซต์: www.aerzenrentalth.com
ที่อยู่: 36/60 Phlu Ta Luang, Sattahip District, Chon Buri 20180 — ให้บริการทั่วประเทศไทยจากฐาน Eastern Seaboard
