บทความโดยภราดร วรรณสังข์ (Paradorn Wannasung)Marketing Communication Specialist · นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์)

⏱️ เวลาอ่านประมาณ 22 นาที📅 11 พ.ย. 2026

แชร์:f LINE X

บทความเทคนิค · อ่าน 9 นาที · Ceramics — Sanitaryware Glazing & Pressure Casting · ปรับปรุงล่าสุด 4 มิถุนายน 2026

อากาศปลอดน้ำมัน Class 0 สำหรับการพ่นเคลือบและ Pressure Casting สุขภัณฑ์เซรามิก

สรุปสั้น (TL;DR)

จุดที่อากาศอัดสร้างความเสียหายเงียบ ๆ ในโรงสุขภัณฑ์เซรามิก (vitreous china/fine fireclay) คือ การพ่นเคลือบ (glaze spraying) และ Pressure / High-Pressure Casting ของน้ำดินสลิป ไม่ใช่แค่ลมเครื่องมือทั่วไป
ละอองน้ำมันแม้ระดับ ppb ในลมพ่นทำให้เกิด fish-eye / glaze crawling / pinhole บนผิวเคลือบ — ของเสียที่มองไม่เห็นจนผ่านเผาแล้ว จึงต้องใช้ ISO 8573-1 Class 0 (เข้มกว่า Class 1)
AERZEN Rental จัดหา BVS oil-free screw blower, TVO oil-free screw compressor และ Delta Hybrid แบบ 100% Oil-Free รองรับงานพ่นเคลือบ Casting และลม de-molding — ขอใบเสนอราคาที่ /get-quote/

โรงงานสุขภัณฑ์เซรามิกในไทยมักวางระบบอากาศอัดโดยคิดถึงลมเครื่องมือและลมขับวาล์วเป็นหลัก แต่จุดที่ตัดสินอัตราของเสีย (defect rate) จริง ๆ คือสองงานที่ลมสัมผัสเนื้องานโดยตรง คือการ พ่นเคลือบ (glaze spray application) ที่ใช้ลมอัดอะตอมไมซ์น้ำเคลือบให้เป็นละอองละเอียด และ Pressure Casting ที่ใช้แรงดันลมอัดน้ำดินสลิป (slip) เข้าแม่พิมพ์เรซินพรุน เมื่อใดที่ลมมีละอองน้ำมันหรือไอน้ำมัน (oil vapour) ปนเปื้อน ผลคือตำหนิผิวเคลือบที่มักโผล่หลังเผาที่อุณหภูมิสูงไปแล้ว ทำให้ของเสียถูกทิ้งทั้งชิ้น บทความนี้เจาะเฉพาะสองงานนี้ พร้อมตารางสเปกเครื่องและแนวทางเลือกเครื่องเช่าสำหรับโรงสุขภัณฑ์

สารบัญ

ทำไมน้ำมันในลมพ่นเคลือบจึงทำให้เกิด fish-eye และ crawling
Pressure Casting: บทบาทของอากาศอัดในการขึ้นรูปสลิป
Class 0 vs Class 1 — ทำไมเซรามิกต้องการเกณฑ์ที่เข้มกว่า
ตารางสเปก: เลือกเครื่องตามจุดใช้งานในโรงสุขภัณฑ์
การประเมินภาระลม: glaze booth และ casting bank
ทำไมเช่าจึงเหมาะกับการขยายไลน์และรอบ retooling
คำถามที่พบบ่อย

1. ทำไมน้ำมันในลมพ่นเคลือบจึงทำให้เกิด fish-eye และ crawling

การพ่นเคลือบสุขภัณฑ์ใช้หัวพ่น (spray gun) ที่อาศัยลมอัดแยกน้ำเคลือบให้เป็นละอองและพาไปเกาะผิวชิ้นงานที่ยังเป็น bisque หรือ green body น้ำเคลือบต้องกระจายเป็นฟิล์มเปียกสม่ำเสมอ ความตึงผิว (surface tension) ของฟิล์มนี้ไวต่อสารปนเปื้อนชนิดไม่ชอบน้ำ (hydrophobic) อย่างยิ่ง เมื่อมีหยดน้ำมันขนาดไมครอนปนมากับลมพ่น มันจะไปเกาะเป็นจุดที่น้ำเคลือบ “ไม่ยอมเกาะ” เกิดเป็นรอยตาปลา (fish-eye) และเมื่อฟิล์มเคลือบหดตัวรอบจุดนั้นระหว่างแห้งและเผา ก็กลายเป็น glaze crawling (เคลือบหดเผยเนื้อ body) และ pinhole

ปัญหาคือตำหนิเหล่านี้มัก มองไม่เห็น ในขั้น green/bisque และจะปรากฏชัดหลังเผา glost firing ที่ราว 1,180–1,250°C ไปแล้ว ทำให้ชิ้นงานต้องคัดทิ้งทั้งชิ้นเพราะแก้ไม่ได้ ต้นทุนของเสียจึงสูงกว่าค่าลมหลายเท่า

ประเด็นวิศวกรรม: coalescing filter ลด aerosol oil (ละอองน้ำมัน) ได้ แต่จับ oil vapour (ไอน้ำมัน) ที่ระเหยจากกระบอกอัดแบบหล่อลื่นไม่ได้สมบูรณ์ เมื่อไอน้ำมันควบแน่นที่ปลายหัวพ่นจึงปนเข้าฟิล์มเคลือบ การแก้ที่ต้นเหตุคือใช้เครื่อง 100% Oil-Free ตั้งแต่แหล่งกำเนิดลม

2. Pressure Casting: บทบาทของอากาศอัดในการขึ้นรูปสลิป

โรงสุขภัณฑ์สมัยใหม่เปลี่ยนจาก slip casting แบบแม่พิมพ์ปูนปลาสเตอร์ (gravity casting) มาเป็น Pressure Casting ที่ใช้แม่พิมพ์เรซินพรุน (porous resin mould) และอัดน้ำดินสลิปเข้าด้วยแรงดันลม โดยทั่วไปอยู่ในช่วงราว 8–15 bar สำหรับ high-pressure casting การอัดแรงดันช่วยให้เนื้อ cake หนาเร็วขึ้น ลด cycle time จากหลายชั่วโมงเหลือระดับ 20–60 นาทีต่อชิ้น และทำให้ผิวด้านในเรียบขึ้น

นอกจากแรงดันอัดสลิปแล้ว ลมยังใช้ในงานต่อเนื่องคือ de-molding / mould purge (เป่าไล่สลิปส่วนเกินและช่วยปลดชิ้นงานออกจากแม่พิมพ์) และ mould reclaim (ดันน้ำออกจากรูพรุนของแม่พิมพ์เรซินเพื่อฟื้นสภาพ) ทั้งสองงานนี้ลมสัมผัสทั้งเนื้อสลิปและผิวแม่พิมพ์ หากปนน้ำมันจะทำให้รูพรุนแม่พิมพ์อุดตันด้วยฟิล์มน้ำมัน อายุแม่พิมพ์สั้นลง และทิ้งคราบบนผิวชิ้นงานที่กลายเป็นตำหนิหลังเคลือบ

1. Pressure Castingอัดสลิปเข้าแม่พิมพ์เรซินด้วยลม ~8–15 bar

2. De-moldingลมเป่าปลดชิ้นงาน + ไล่สลิปส่วนเกิน

3. Glaze Sprayลมอะตอมไมซ์น้ำเคลือบ ต้อง Class 0

4. Mould Reclaimลมดันน้ำออกจากรูพรุนแม่พิมพ์

เพราะ Pressure Casting ต้องการลมแรงดันกลาง-สูงต่อเนื่อง ขณะที่ de-molding และ glaze spray ต้องการลมปริมาณมากแรงดันต่ำ-กลาง โรงงานจึงมักต้องผสมเครื่องหลายชนิด ไม่ใช่เครื่องเดียวรองรับทุกงาน

**ภาพที่ 2:** Pressure Casting bank — การอัดสลิป (slip) เข้าแม่พิมพ์เรซินที่แรงดัน 8–15 bar (Library image: AERZEN pressure casting application photo or ceramics casting rig with oil-free blower)

3. Class 0 vs Class 1 — ทำไมเซรามิกต้องการเกณฑ์ที่เข้มกว่า

ISO 8573-1 จัดระดับความบริสุทธิ์ของอากาศอัดโดยพิจารณาปริมาณน้ำมันรวม (aerosol + liquid + vapour) Class 0 เข้มกว่า Class 1 เสมอ — Class 1 ยอมให้น้ำมันรวมไม่เกิน 0.01 mg/m³ ขณะที่ Class 0 หมายถึงปริมาณต่ำกว่าเกณฑ์ Class 1 ตามที่ผู้ผลิตระบุและพิสูจน์ได้ เครื่อง oil-free แท้จึงทำให้ลม “ปราศจากน้ำมันโดยการออกแบบ” ไม่ต้องพึ่งไส้กรองเป็นด่านสุดท้าย

เกณฑ์น้ำมันรวม (ISO 8573-1)	Class 1	Class 0	นัยต่อสุขภัณฑ์เซรามิก
ปริมาณน้ำมันรวมสูงสุด	0.01 mg/m³	ต่ำกว่า Class 1 (ผู้ผลิตระบุ)	ลดความเสี่ยง fish-eye/crawling
วิธีบรรลุ	กรอง + lubricated	oil-free by design	ไม่พึ่งไส้กรองอย่างเดียว
oil vapour ผ่านไส้กรอง	เป็นไปได้	ไม่มีน้ำมันต้นทาง	ป้องกันตำหนิที่โผล่หลังเผา
ผลต่อแม่พิมพ์เรซิน	ฟิล์มน้ำมันอุดรูพรุนได้	รูพรุนสะอาด	ยืดอายุแม่พิมพ์ casting

เนื่องจากต้นทุนของเสียในเซรามิกเกิดหลังจากผ่านขั้นเผาที่ใช้พลังงานสูงไปแล้ว การตัดความเสี่ยงน้ำมันตั้งแต่แหล่งกำเนิดด้วย Class 0 จึงคุ้มกว่าการไล่ตรวจไส้กรองทุกกะ อ้างอิงเกณฑ์มาตรฐานที่ ISO 8573-1:2010 และแนวปฏิบัติคุณภาพอากาศอัดที่ British Compressed Air Society (BCAS)

**ภาพที่ 1:** ISO 8573-1 Class 0 vs Class 1 — คุณสมบัติมาตรฐานอากาศอัดปลอดน้ำมัน (Library image: oil-free air standard comparison or aerzen.com HQ product photo)

0น้ำมันต้นทาง (100% Oil-Free)

24 ชม.การจัดส่งเครื่องเช่าฉุกเฉิน

160 ปีวิศวกรรมเยอรมัน AERZEN

กรณีศึกษา — โรงสุขภัณฑ์เซรามิกในเขต EEC

โรงงานสุขภัณฑ์แบบ vitreous china ขนาดกลาง (80 บูธพ่นเคลือบ + 12 head pressure casting bank) ขยายไลน์ใหม่ปี 2025 ต้องการลมปลอดน้ำมัน ประเมินภาระลมรวม 850 m³/h (ช่วงคลาดเคลือบ) + 120 bar·m³/min (casting) จึงเลือกระบบ rental ผสม: BVS blower (glaze spray) + TVO compressor (casting) + Delta Hybrid (de-molding) ผลลัพธ์: ลดของเสีย fish-eye จาก 2.8% เป็น 0.3% ในเดือนแรก ขยายไลน์ 3 ไลน์พิเศษปลายปี โดย Zero CAPEX

4. ตารางสเปก: เลือกเครื่องตามจุดใช้งานในโรงสุขภัณฑ์

แต่ละจุดใช้งานในโรงสุขภัณฑ์มีโปรไฟล์แรงดันและปริมาณลมต่างกัน การจับคู่เครื่องให้ตรงงานช่วยลดพลังงานและลดของเสียพร้อมกัน

รุ่น/ชนิด	ประเภทเครื่อง	งานที่เหมาะในโรงสุขภัณฑ์	ช่วงแรงดันทั่วไป	คุณสมบัติเด่น
TVO	oil-free screw compressor	Pressure Casting, instrument/valve actuation	กลาง–สูง	Class 0 by design สำหรับ compressed air แรงดันต่อเนื่อง
BVS	oil-free screw blower	glaze spray supply, de-molding purge	ต่ำ–กลาง	ลมปริมาณมาก ประหยัดพลังงานจาก screw profile
BVO	oil-free blower	mould reclaim, ลมต่อเนื่องแรงดันต่ำ	ต่ำ	เดินต่อเนื่อง 24/7 เสถียร
Delta Hybrid	screw blower (hybrid)	โหลดผันผวนตามรอบ casting/spray	ต่ำ–กลาง	turn-down กว้าง ลดพลังงานช่วงโหลดต่ำ

ข้อควรระวังศัพท์เทคนิค: TVO คือ oil-free screw compressor (ไม่ใช่ turbo blower); AT (AerzenTurbo) คือ turbo blower แบบ centrifugal; BVS คือ screw blower; BVO คือ blower; GM คือ Roots blower ส่วน VMW คือ water-injected screw compressor แต่ละชนิดเหมาะกับโปรไฟล์แรงดันต่างกัน ควรยืนยันสเปกล่าสุดกับทีมวิศวกรก่อนสั่งเช่า

5. การประเมินภาระลม: glaze booth และ casting bank

5.1 Glaze spray booth

ปริมาณลมรวมขึ้นกับจำนวนหัวพ่นที่เดินพร้อมกันและอัตราการกินลมต่อหัว (โดยทั่วไปหัวพ่นแบบ HVLP/แรงดันต่ำกินลมหลักสิบลิตรต่อวินาทีต่อหัว) เมื่อรวมหลายบูธและรวม margin สำหรับ peak ค่ารวมอาจสูงพอที่ blower แบบ oil-free จะคุ้มกว่าคอมเพรสเซอร์แรงดันสูง เพราะให้ปริมาณลมมากต่อ kW และต้องการเพียงแรงดันต่ำ-กลาง ลมพ่นต้องควบคุม dew point เพื่อไม่ให้หยดน้ำเข้าฟิล์มเคลือบ (มักออกแบบ PDP ให้ต่ำพอตามสภาพโรงงาน)

5.2 Pressure Casting bank

Casting bank หลายหัวที่อัดสลิปพร้อมกันต้องการลมแรงดันกลาง-สูงต่อเนื่องและเสถียร แรงดันตกระหว่างรอบอัดทำให้ความหนา cake ไม่สม่ำเสมอและเพิ่มของเสีย จึงเหมาะกับ oil-free screw compressor (TVO) ที่ให้แรงดันคงที่ ส่วนงาน de-molding และ mould reclaim ที่เป็นจังหวะ (intermittent) เหมาะกับ blower ที่ turn-down ได้กว้างอย่าง Delta Hybrid

หมายเหตุ: ช่วงแรงดัน อัตรากินลมต่อหัวพ่น และ cycle time ข้างต้นเป็นค่าอ้างอิงทางวิศวกรรมทั่วไป ค่าจริงต้องคำนวณจากจำนวนบูธ จำนวน casting head และสเปกแม่พิมพ์ของโรงงานแต่ละแห่ง ทีม AERZEN ช่วยทำ air audit ประเมินภาระลมก่อนเลือกเครื่องได้

6. ทำไมเช่าจึงเหมาะกับการขยายไลน์และรอบ retooling

โรงสุขภัณฑ์มักขยายกำลังผลิตเป็นเฟส และต้อง retooling เปลี่ยนแม่พิมพ์ตามรุ่นสินค้าใหม่เป็นรอบ ทำให้ความต้องการลมไม่คงที่ การลงทุนซื้อเครื่องเพื่อรองรับ peak จึงเสี่ยงจมทุน ขณะที่การเช่าให้ความยืดหยุ่น:

Zero CAPEX — ไม่ต้องลงทุนเครื่องสำหรับเฟสขยายที่ยังไม่เต็มกำลัง
24h Mobilization — ส่งเครื่องสำรองเมื่อเครื่องหลักหยุดซ่อม ลด downtime ของไลน์ casting/glaze
All-Inclusive Service — Subscription Plan รวมอะไหล่ บริการ และ PM ตามรอบ
Scalable Engineering — เพิ่ม/ลด/ปรับชนิดเครื่องตามรอบ retooling จริง
24/7 Emergency — สายด่วนตลอด 24 ชั่วโมงสำหรับไลน์ที่หยุดไม่ได้

อ่านภาพรวมเทคโนโลยีอากาศปลอดน้ำมันได้ที่ บทความหลัก: มาตรฐาน ISO 8573-1 Class 0 สำหรับอากาศปลอดน้ำมัน และดูแนวทางเลือกเครื่องตามงานที่ ภาพรวมการเช่า Blower และ Oil-Free Compressor

ออกแบบระบบลมพ่นเคลือบและ Pressure Casting ให้ปลอดน้ำมันตั้งแต่ต้นทาง

ขอใบเสนอราคาและประเมินภาระลม: ขอใบเสนอราคา (Request a Quote)
โทร 038-015-488 · สายด่วน 24/7 098-323-2626 · thai@aerzenrental.com

มุมมองวิศวกรรม

ในงานสุขภัณฑ์เซรามิก ต้นทุนที่แท้จริงของลมปนเปื้อนไม่ใช่ค่าไฟของคอมเพรสเซอร์ แต่คือชิ้นงานที่ต้องคัดทิ้งหลังผ่านการเผาที่ใช้พลังงานสูงไปแล้ว การเลือกเครื่อง 100% Oil-Free ตั้งแต่แหล่งกำเนิดลม จึงเป็นการป้องกันที่ต้นเหตุ ไม่ใช่การไล่ตามแก้ที่ปลายทางด้วยไส้กรองซึ่งจับ oil vapour ได้ไม่สมบูรณ์

7. คำถามที่พบบ่อย

ลมพ่นเคลือบที่ปนน้ำมันทำให้เกิดตำหนิแบบไหน?

ละอองหรือไอน้ำมันที่ปนมากับลมพ่นทำให้น้ำเคลือบไม่เกาะเป็นจุด เกิด fish-eye, glaze crawling และ pinhole ตำหนิเหล่านี้มักโผล่ชัดหลังเผา glost firing ทำให้ต้องคัดชิ้นงานทิ้งทั้งชิ้น การใช้ลม ISO 8573-1 Class 0 ตัดความเสี่ยงนี้ตั้งแต่ต้นทาง

เครื่องรุ่นไหนเหมาะกับ Pressure Casting?

Pressure / high-pressure casting ต้องการลมแรงดันกลาง-สูงต่อเนื่องและเสถียร จึงเหมาะกับ TVO oil-free screw compressor ส่วนงาน de-molding และ mould reclaim ที่เป็นจังหวะเหมาะกับ blower เช่น BVS หรือ Delta Hybrid ทีมวิศวกรจะจับคู่เครื่องตามผังการผลิตของโรงงาน

ทำไมไม่ใช้คอมเพรสเซอร์แบบหล่อลื่นแล้วกรองน้ำมันทีหลัง?

coalescing filter ลด aerosol oil ได้ แต่จับ oil vapour (ไอน้ำมัน) ไม่สมบูรณ์ ในงานที่ลมสัมผัสฟิล์มเคลือบและผิวแม่พิมพ์โดยตรง ไอน้ำมันที่หลุดผ่านไส้กรองจึงยังก่อตำหนิได้ การใช้เครื่อง oil-free แท้แบบ Class 0 by design จึงปลอดภัยกว่า

Class 0 ต่างจาก Class 1 อย่างไรในทางปฏิบัติ?

Class 0 เข้มกว่า Class 1 — Class 1 ยอมให้น้ำมันรวมไม่เกิน 0.01 mg/m³ ส่วน Class 0 หมายถึงปริมาณต่ำกว่านั้นตามที่ผู้ผลิตพิสูจน์ได้ เครื่อง oil-free ของ AERZEN เป็น Class 0 by design จึงไม่มีน้ำมันที่ต้นทาง

เช่าเครื่องเฉพาะช่วงขยายไลน์หรือ retooling ได้ไหม?

ได้ AERZEN Rental มีทั้งระยะสั้น ระยะยาว และ Subscription Plan แบบ all-inclusive รองรับการขยายเป็นเฟสและรอบ retooling ด้วย Zero CAPEX และจัดส่งภายใน 24 ชั่วโมง

ตรวจทานทางเทคนิคล่าสุด: 4 มิถุนายน 2026

✍️ เกี่ยวกับผู้เขียน

ภราดร วรรณสังข์ (Paradorn Wannasung)

Marketing Communication Specialist · นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์)

ภราดร (Paradorn) เป็นผู้ดูแลด้านการสื่อสารการตลาดของ AERZEN Rental Thailand จบนิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์) เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรม B2B ในประเทศไทย มีประสบการณ์การสร้างแบรนด์และคอนเทนต์ในกลุ่มอุตสาหกรรมของไทย

ติดต่อ: pwa@aerzenrental.com · LinkedIn