อ่านและตรวจสอบ ISO 8573-1 Class 0 อย่างไรให้ผ่าน Audit — คู่มือวิศวกรฉบับลงลึก
การ อ่านและตรวจสอบ ISO 8573-1 Class 0 เริ่มจากเข้าใจว่ารหัสคุณภาพอากาศเป็นชุดตัวเลข 3 หลัก [oil : water : particles] ไม่ใช่ตัวเลขเดียว. “Class 0” หมายถึง oil dimension ที่เข้มกว่า Class 1 — total oil ≤ 0.01 mg/m³ ที่กำหนดและ ตกลงร่วมระหว่างผู้ผลิตกับผู้ใช้ โดยต้องมีหลักฐานวัดตาม ISO 8573-2 (oil aerosol/vapour) ไม่ใช่การ “claim oil-free” ลอย ๆ. Auditor ตรวจ 3 อย่าง: certificate ที่ระบุ sampling point + method, serial-matched test report, และ re-certification interval. AERZEN Rental Thailand ส่งหน่วย Class 0 ที่รับรองโดย TÜV Rheinland พร้อมเอกสารครบทั่วประเทศไทยภายใน 24–48 ชั่วโมงจากศูนย์ EEC.
- รหัส ISO 8573-1 เป็นชุด 3 หลัก
[oil : water : particles]— “Class 0” พูดถึง oil dimension เท่านั้น ต้องอ่านควบกับ water + particle class เสมอ - Class 0 เข้มกว่า Class 1: Class 1 = oil ≤ 0.01 mg/m³ แบบ fixed; Class 0 = ผู้ผลิตต้องระบุ/ตกลงค่าที่ ต่ำกว่าหรือเท่ากับ Class 1 พร้อม method — ทำได้จริงเฉพาะ dry-running / water-injected ที่ไม่มี oil ในระบบ
- Auditor ตรวจ 3 จุด: sampling point (outlet เครื่อง ไม่ใช่หลัง filter), test method ตาม ISO 8573-2/-4, และ re-certification interval
- 3 มิติปนเปื้อนถ่วงดุลกัน: ลด particle ด้วย filter ได้ แต่ “filtered air” ≠ Class 0 oil — Class 0 ต้องไม่มี oil ในระบบตั้งแต่ต้น
- AERZEN ส่งหน่วย Class 0 (TÜV Rheinland, serial-matched cert) ทั่วไทย 24–48 ชม. พร้อมเอกสาร audit-ready
รหัส 3 หลักของ ISO 8573-1 อ่านอย่างไร
บทความหลัก: ISO 8573-1 Class 0 คืออะไร
วิศวกรหลายคนพูดว่า “เราต้องการ Class 0” แล้วจบ — แต่ ISO 8573-1:2010 ไม่ได้ให้คะแนนเป็นตัวเลขเดียว. มาตรฐานกำหนดคุณภาพอากาศอัดเป็น ชุดตัวเลข 3 หลัก รูปแบบ ISO 8573-1:2010 [A : B : C] โดยแต่ละหลักเป็น class ของสิ่งปนเปื้อนคนละชนิด:
- A = particles (ฝุ่น/อนุภาคของแข็ง) — class 0–7 จัดตามขนาดและจำนวนต่อ m³
- B = water (ความชื้น/pressure dew point) — class 0–9 จัดตาม PDP
- C = oil (total oil = aerosol + liquid + vapour) — class 0–4 จัดตาม mg/m³
ดังนั้น “Class 0” ที่พูดถึงในบริบท oil-free จริง ๆ คือ หลัก C เท่านั้น. สเปคที่สมบูรณ์อาจเขียนเป็น ISO 8573-1:2010 [1:4:0] — particle class 1, water class 4, oil class 0. การ อ่านและตรวจสอบ ISO 8573-1 Class 0 โดยมองแค่หลัก oil แล้วลืม water/particle เป็นความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดในขั้นตอน spec review.
ก่อนสั่งซื้อ/เช่า ให้เขียนสเปคเป็น triplet เสมอ เช่น [1:4:0] ไม่ใช่ “Class 0 ลอย ๆ”. เอกสารอ้างอิง: ISO 8573-1:2010 (iso.org).
Class 0 ต่างจาก Class 1 ตรงไหน (และทำไมเข้มกว่า)
นี่คือจุดที่สับสนมากที่สุดเมื่อ อ่านและตรวจสอบ ISO 8573-1 Class 0:
| Oil Class | Total oil content (mg/m³) | ความหมายเชิงวิศวกรรม |
|---|---|---|
| Class 0 | ≤ 0.01 — และ ต้องระบุค่า + method ที่ตกลงร่วม (ต่ำกว่าหรือเท่ากับ Class 1) | ไม่มี oil ในระบบ compression ตั้งแต่ต้น (dry-running / water-injected) |
| Class 1 | ≤ 0.01 | ค่ามาตรฐานตายตัว — อาจเป็น oil-flooded + filtration ที่กรอง oil ลงต่ำกว่า threshold |
| Class 2 | ≤ 0.1 | — |
| Class 3 | ≤ 1 | — |
| Class 4 | ≤ 5 | — |
ทั้ง Class 0 และ Class 1 มี threshold ตัวเลขเท่ากันที่ ≤ 0.01 mg/m³ — แต่ Class 0 เข้มกว่า เพราะมาตรฐานบังคับให้ผู้ผลิตต้อง ประกาศค่าและวิธีวัดที่ตกลงกับผู้ใช้ โดยค่านั้นต้อง “ต่ำกว่าหรือเท่ากับ” Class 1. ในทางปฏิบัติ ความเข้มของ Class 0 มาจากการที่ระบบ ไม่มี oil อยู่ใน compression chamber เลย ทำให้ไม่มีความเสี่ยงจาก filter failure, bypass หรือ saturated element — ความเสี่ยงที่ระบบ oil-flooded + filter (ที่ “ผ่าน” Class 1) ยังแบกอยู่.
ระบบ oil-flooded compressor + downstream filter ไม่สามารถ claim Class 0 ได้ แม้ filter จะรับรอง ≤ 0.01 mg/m³ — เพราะ Class 0 หมายถึง “ไม่มี oil ในระบบ” ไม่ใช่ “กรอง oil ออกจนต่ำ”. นี่คือเส้นแบ่งที่ auditor F&B / semiconductor ตรวจเข้มที่สุด.
3 มิติปนเปื้อน: oil · water · particles
เพราะรหัสเป็น triplet วิศวกรต้องเข้าใจว่าแต่ละมิติ วัดคนละแบบ และ แก้คนละวิธี:
- Oil (หลัก C): วัด total oil = aerosol + liquid + vapour. แก้ที่ต้นทาง — เลือกเครื่อง dry-running หรือ water-injected. กรองทีหลังไม่ทำให้เป็น Class 0
- Water (หลัก B): วัดเป็น pressure dew point (PDP). แก้ด้วย dryer — refrigerated dryer ได้ถึงราว class 4 (PDP +3 °C); desiccant dryer ได้ class 1–2 (PDP −40 ถึง −70 °C) สำหรับ semiconductor/instrument air
- Particles (หลัก A): วัดจำนวนอนุภาคตามช่วงขนาด. แก้ด้วย coalescing + particulate filter — มิติเดียวที่ filter แก้ได้จริง
การ อ่านและตรวจสอบ ISO 8573-1 Class 0 ที่ถูกต้องคือมองทั้ง triplet พร้อมกัน: เครื่อง oil-free ให้ oil class 0 มาแต่กำเนิด แต่ water + particle ยังต้องออกแบบ downstream treatment ตาม process จริง.
วิธีวัดและ sampling — ISO 8573-2 / -4 / -5
“Class 0” จะมีความหมายก็ต่อเมื่อมีหลักฐานการวัด. ISO 8573 เป็นชุดมาตรฐานหลายส่วน — ส่วนที่วิศวกรต้องอ้างใน certificate:
| ส่วน | วัดอะไร | ใช้ตอนตรวจ Class 0 |
|---|---|---|
| ISO 8573-1 | ตารางจัด class (กรอบ) | อ้างเลข class |
| ISO 8573-2 | oil aerosol content | หลักฐาน oil หลัก |
| ISO 8573-5 | oil vapour + organic solvent | ครบมิติ total oil |
| ISO 8573-4 | particle content | ยืนยันหลัก A |
| ISO 8573-3 | humidity / dew point | ยืนยันหลัก B |
ประเด็น sampling point สำคัญที่สุด: certificate ที่น่าเชื่อถือต้องระบุว่าวัดที่ outlet ของเครื่อง (ก่อนเข้าระบบท่อ) ไม่ใช่ “ที่จุดใช้งาน” ซึ่งอาจปนเปื้อนจากท่อเก่า. AERZEN วัด total oil ตาม ISO 8573-2 + -5 ที่ outlet เครื่อง และ re-certify เป็นระยะที่โรงงานในเยอรมนี.
certificate Class 0 ที่ใช้ได้จริงต้องมี: (1) sampling point ระบุชัด, (2) method = ISO 8573-2 + -5, (3) วันที่วัด + วันหมดอายุ/รอบ re-cert, (4) serial number ที่ match กับเครื่องที่ส่งมอบ. รับรองโดย TÜV Rheinland.
Auditor ตรวจอะไรบ้างใน certificate
ในงาน F&B (HACCP, ISO 22000, FSSC 22000) และ semiconductor (SEMI F75 + ISO 14644) auditor มักถาม 3 ชั้น:
- ชั้น document: certificate มี serial-match กับเครื่องไหม, ระบุ sampling point + method ไหม, ออกโดย third-party (TÜV) หรือ vendor self-declaration
- ชั้น traceability: รอบ re-certification + maintenance log + filter replacement record (สำหรับมิติ water/particle)
- ชั้น risk: ระบบมี oil ใน compression chamber หรือไม่ — ถ้าเป็น oil-flooded + filter auditor จะถาม failure-mode ของ filter ต่อ (Class 0 dry-running ตัด question นี้ทิ้ง)
5 กับดักที่ทำให้ตก audit
- เขียนสเปคแค่ “Class 0” โดยไม่ระบุ water + particle class → process ที่ต้องการ PDP ต่ำกลับได้อากาศชื้น
- ใช้ filter cert แทน machine cert → filter ≤ 0.01 mg/m³ ไม่เท่ากับ oil class 0 ของระบบ
- certificate ไม่ serial-match → auditor ตัดสินว่าเป็นเอกสารทั่วไป ไม่ผูกกับเครื่องจริง
- ไม่มี sampling point → วัดที่ point-of-use ที่ปนเปื้อนจากท่อ ทำให้ผลไม่ stable
- ลืม re-certification interval → cert หมดอายุระหว่าง production run
Scenario เชิงเทคนิค: โรงงาน F&B ใน EEC เตรียม FSSC 22000 audit
โจทย์: ต้องการอากาศ [1:4:0] สำหรับ pneumatic conveying นมผง + เอกสารพร้อมก่อน auditor มาถึง 30 วัน โดย demand profile ยังไม่นิ่ง.
แนวทาง: เช่าหน่วย oil-free (oil class 0 มาแต่กำเนิด) + desiccant dryer ให้ water class 4 + coalescing/particulate filter ให้ particle class 1. certificate TÜV serial-matched ส่งพร้อมเครื่อง.
หมายเหตุ: scenario สังเคราะห์เพื่ออธิบายหลักการ spec triplet ไม่ใช่ case study ของลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
เช่าหน่วย Class 0 พร้อมเอกสาร audit-ready
AERZEN Rental Thailand ส่งหน่วย oil-free ที่รับรอง ISO 8573-1 Class 0 (oil dimension) โดย TÜV Rheinland ครอบคลุมเทคโนโลยีที่ไม่มี oil ในระบบ compression:
| Series | Technology | Flow Range | Pressure | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| GM | Roots blower (PD) | 30–3,600 m³/h | 0.3–1.0 bar | WWTP aeration, conveying ระยะใกล้ |
| BVO | Blower (PD) | 60–3,000 m³/h | 0.3–1.0 bar | aeration, F&B conveying |
| BVS Delta Hybrid | Screw blower | 400–9,000 m³/h | 0.3–1.5 bar | WWTP ขนาดใหญ่, semiconductor utility |
| DVO | Oil-free screw blower | 500–7,500 m³/h | 0.3–1.5 bar | process air, fine-particle conveying |
| TVO | Oil-free screw compressor | 600–5,500 m³/h | 4–10 bar | compressed/instrument air, semiconductor |
| VMW | Water-injected screw | 900–5,500 m³/h | up to 13 bar | beverage carbonation, sterile F&B |
ทุกหน่วยมาพร้อม certificate ที่ระบุ sampling point + method + serial — ตอบ audit ได้ทั้ง 3 ชั้น. สำหรับการเลือก family ตาม flow/pressure ดูที่ บริการเช่า AERZEN และพลังงานของ Delta Hybrid ที่ Delta Hybrid ประหยัดพลังงาน.
12 คำถามที่วิศวกรถามบ่อย (FAQ)
1. “Class 0” คือ class เดียวหรือเป็นชุดตัวเลข?
“Class 0” คือ class ของ oil dimension เท่านั้น. รหัสเต็มเป็น triplet [particle : water : oil] เช่น [1:4:0] — ต้องระบุครบทั้ง 3 หลักเสมอ.
2. Class 0 กับ Class 1 ต่างกันอย่างไร ในเมื่อ threshold ≤ 0.01 mg/m³ เท่ากัน?
Class 1 เป็นค่าตายตัว ≤ 0.01. Class 0 บังคับให้ผู้ผลิตประกาศค่า + method ที่ตกลงร่วม และต้อง “ต่ำกว่าหรือเท่ากับ” Class 1 — ในทางปฏิบัติทำได้เฉพาะระบบที่ ไม่มี oil ในระบบ จึงเข้มกว่า.
3. ทำไม oil-flooded + filter ที่กรอง ≤ 0.01 ถึง claim Class 0 ไม่ได้?
เพราะ Class 0 = “ไม่มี oil ในระบบ” ไม่ใช่ “กรอง oil ออกจนต่ำ”. ระบบ oil-flooded ยังมีความเสี่ยง filter failure / bypass / saturated element — auditor จึงถาม failure-mode ต่อ.
4. วัด oil content ตามมาตรฐานส่วนไหน?
ISO 8573-2 (oil aerosol) + ISO 8573-5 (oil vapour/solvent) รวมเป็น total oil. ส่วน particle ใช้ ISO 8573-4, dew point ใช้ ISO 8573-3.
5. sampling point ควรอยู่ที่ไหน?
ที่ outlet ของเครื่อง ก่อนเข้าระบบท่อ. การวัดที่ point-of-use เสี่ยงปนเปื้อนจากท่อเก่าและทำให้ผลไม่ stable.
6. certificate ที่ใช้ผ่าน audit ต้องมีอะไรบ้าง?
4 อย่าง: sampling point, method (ISO 8573-2/-5), วันที่วัด + รอบ re-cert, และ serial number ที่ match เครื่องจริง — ออกโดย third-party เช่น TÜV Rheinland.
7. Class 0 ครอบคลุมความชื้น (water) ด้วยไหม?
ไม่ — “Class 0” พูดถึง oil เท่านั้น. ความชื้นเป็นหลัก B วัดเป็น pressure dew point และแก้ด้วย dryer (refrigerated สำหรับ class 4, desiccant สำหรับ class 1–2).
8. ต้องใช้ desiccant dryer เสมอไหมถ้าต้องการ Class 0?
ไม่จำเป็น. dryer แก้มิติ water ไม่ใช่ oil. เลือก dryer ตาม PDP ที่ process ต้องการ — Class 0 (oil) มาจากตัวเครื่อง oil-free แยกต่างหาก.
9. semiconductor ต้องการ triplet เท่าไหร่?
โดยทั่วไปต้องการ particle + water class ต่ำมาก (เช่น [1:1:0] หรือเข้มกว่า) อ้างควบกับ SEMI F75 + ISO 14644. ดูแนวทางที่ งาน electronics & semiconductor.
10. หน่วยเช่ามี ATEX สำหรับ petrochemical ไหม?
มี — TVO + BVS Delta Hybrid มี ATEX option (Zone 1, Category 2G/3G) สำหรับ Map Ta Phut + EEC. ระบุความต้องการ zone ในขั้น scoping.
11. ขอ certificate ล่วงหน้าก่อน auditor มาได้ไหม?
ได้ — AERZEN ส่ง TÜV Class 0 certificate (serial-matched) + factory test report + ISO 8573-1 compliance statement พร้อมก่อน auditor มาถึง.
12. ราคาเช่าหน่วย Class 0 เริ่มที่เท่าไหร่?
ขึ้นอยู่กับ triplet ที่ต้องการ + flow/pressure + ระยะเวลา + service scope. ขอใบเสนอราคาออนไลน์ รับ quotation ภายใน 24 ชั่วโมง.
ขอใบเสนอราคาหน่วย ISO 8573-1 Class 0 พร้อมเอกสาร audit-ready
Rent a solution. Expect performance.
AERZEN Rental Solutions is always close at hand.
ระบุ triplet ที่ต้องการ (เช่น [1:4:0]) + flow/pressure — รับ quotation พร้อม spec sheet ภายใน 24 ชั่วโมง
บริษัทแม่: Aerzener Maschinenfabrik GmbH — ก่อตั้ง 1864 — เยอรมนี
✍️ เกี่ยวกับผู้เขียน
ภราดร วรรณสังข์ (Paradorn Wannasung)
Marketing Communication Specialist · นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์)
ภราดร (Paradorn) เป็นผู้ดูแลด้านการสื่อสารการตลาดของ AERZEN Rental Thailand จบนิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (การสื่อสารการตลาดและแบรนด์) เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรม B2B ในประเทศไทย มีประสบการณ์การสร้างแบรนด์และคอนเทนต์ในกลุ่มอุตสาหกรรมของไทย
ติดต่อ: pwa@aerzenrental.com · LinkedIn
