tcfd-vs-cdp-compressed-air-emissions-disclosure

เขียนโดย Paradorn Wannasung · Master’s in Marketing Communication · AERZEN Rental Thailand

ตามที่ AERZEN ออกแบบมาตั้งแต่ปี 1864 ระบบอากาศอัดที่ใช้พลังงานสูงถือเป็นหนึ่งในแหล่งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ใหญ่ที่สุดในกระบวนการผลิต — และปัจจุบันผู้บริหารด้านความยั่งยืนเริ่มถูกกดดันจากสองทิศทางพร้อมกัน: กรอบ TCFD (Task Force on Climate-related Financial Disclosures) จาก IFRS Foundation และแบบสอบถาม CDP (Carbon Disclosure Project) จากนักลงทุนสถาบัน บทความนี้ไม่ใช่การสรุปแบบผิวเผิน — แต่เป็นคู่มือปฏิบัติว่าทีม EHS ของโรงงานไทยควรจัดการข้อมูลการใช้พลังงานจากระบบอากาศอัดเพื่อรองรับการรายงานทั้งสองกรอบได้อย่างไร

—

ทำไมระบบอากาศอัดจึงต้องถูกนับเป็นส่วนหนึ่งของการรายงาน

ระบบ blower และ compressor ในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดกลาง-ใหญ่มักกินพลังงานไฟฟ้า 15–40% ของการใช้พลังงานรวมทั้งโรงงาน ซึ่งหมายความว่าค่า Scope 2 emissions ส่วนสำคัญมาจากระบบนี้โดยตรง

หากโรงงานใช้ไฟฟ้าจาก grid ของประเทศไทย ค่า emission factor อยู่ที่ประมาณ 0.5765 kgCO₂e/kWh (Thailand Greenhouse Gas Management Organization — TGO, Grid Emission Factor 2022, — verified 2026-05-08)

ตัวอย่าง: โรงงานที่ใช้ compressor 250 kW รันเต็มโหลด 6,500 ชั่วโมงต่อปี:

ตัวเลขนี้ไม่ใช่ตัวเลขเล็กน้อย — เทียบเท่ากับปริมาณ CO₂ ที่รถยนต์ส่วนบุคคลประมาณ 200 คันปล่อยออกมาตลอดหนึ่งปี

—

TCFD กับ CDP — ความต่างที่ EHS Team ต้องรู้

TCFD: กรอบรายงานความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ

TCFD ออกแบบมาเพื่อให้นักลงทุนและผู้ให้กู้เงินเข้าใจความเสี่ยงและโอกาสทางการเงินที่เกี่ยวกับสภาพภูมิอากาศที่บริษัทเผชิญอยู่ กรอบนี้แบ่งออกเป็น 4 เสาหลัก:

แหล่งอ้างอิง: IFRS Foundation TCFD Recommendations, — verified 2026-05-08

สำหรับระบบอากาศอัด ข้อมูลที่ TCFD ต้องการมักเน้นไปที่:

CDP: แบบสอบถามที่ต้องการข้อมูลเชิงลึกกว่า

CDP เป็นแบบสอบถามรายปีที่นักลงทุนสถาบันและลูกค้า B2B ใหญ่ส่งมาให้บริษัทตอบ CDP แบ่งออกเป็น 3 module หลัก: Climate, Water Security และ Forests

ในส่วน Climate ข้อมูลที่ CDP ต้องการจากระบบพลังงาน-อากาศอัดมีความละเอียดกว่า TCFD:

| CDP Question Category | ข้อมูลที่ต้องการ |
|—|—|
| C6 — Emissions data | ข้อมูล Scope 1, 2, 3 แบ่งตาม facility |
| C4 — Targets and performance | เป้าหมายลด Scope 2 เป็น % พร้อม baseline year |
| C11 — Carbon pricing | มีการตั้งราคาคาร์บอนภายในองค์กรหรือไม่ |
| C8 — Energy | กิโลวัตต์ชั่วโมงที่ใช้แบ่งตาม source + ค่า intensity |

แหล่งอ้างอิง: CDP Climate Change Questionnaire 2024, — verified 2026-05-08

—

วิธีนับ Emissions จากระบบ Blower และ Compressor ตามมาตรฐาน GHG Protocol

ก่อนเปิดเผยข้อมูลต้องวัดก่อน การวัดที่ถูกต้องตาม GHG Protocol Corporate Standard ทำได้ดังนี้:

Scope 2 — ไฟฟ้าที่ซื้อเพื่อใช้ระบบอากาศอัด

“ Scope 2 Emissions (tCO₂e) = [กำลังไฟฟ้าเฉลี่ยที่ใช้จริง (kW)] × [ชั่วโมงการทำงาน/ปี] × [Emission Factor (kgCO₂e/kWh)] ÷ 1,000 “

ค่า Emission Factor ของประเทศไทย (Grid Average 2022): 0.5765 kgCO₂e/kWh ตาม TGO

ตัวอย่างการคำนวณ (TEACHING_SAMPLE — ข้อมูลโรงงานสมมติ):

โรงงานบำบัดน้ำเสียที่ใช้ blower 3 ตัว ขนาด 75 kW แต่ละตัว รันที่ load factor เฉลี่ย 80% ตลอด 8,000 ชั่วโมง/ปี:

หากโรงงานนี้เปลี่ยนมาใช้ blower รุ่นใหม่ที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น 25% load factor ลดเหลือ 60%:

การลดลงนี้สามารถรายงานใน CDP C4 (Targets and performance) ในฐานะ emission reduction initiative ได้โดยตรง

—

ระบบ Oil-Free กับการรายงาน CDP: ประโยชน์ที่หลายทีม EHS มองข้าม

บริษัทที่ใช้ระบบ oil-free blower หรือ compressor มีข้อได้เปรียบในการรายงาน CDP ที่ไม่ค่อยถูกพูดถึง:

1. ลด Scope 1 ทางอ้อม ระบบ oil-lubricated compressor มีความเสี่ยง VOC (Volatile Organic Compounds) emissions จากน้ำมันที่ระเหย ซึ่งในบางกรณีต้องรายงานเป็น Scope 1 (fugitive emissions) ระบบ oil-free ขจัดความเสี่ยงนี้

2. ลดความเสี่ยงด้าน Waste / Chemical Management น้ำมัน compressor ที่ใช้แล้วจัดอยู่ในหมวด hazardous waste ที่ต้องรายงานใน CDP Water/Forests sections ในบางกรณี การไม่มีน้ำมันทำให้ footprint ในส่วนนี้เป็นศูนย์

3. สร้าง narrative ที่แข็งแกร่งสำหรับ TCFD Strategy section การลงทุนในระบบ oil-free air (ไม่ว่าจะเป็น rental หรือ CAPEX) สามารถนำเสนอเป็น “climate transition plan” ในส่วน Strategy ของ TCFD ได้อย่างน่าเชื่อถือ

—

กรณีศึกษา: โรงงานอิเล็กทรอนิกส์เตรียมรายงาน CDP ด้วยข้อมูลระบบ Blower (TEACHING_SAMPLE)

โรงงานผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ในเขต EEC (ข้อมูลสมมติเพื่อการสอน — TEACHING_SAMPLE) ได้รับแบบสอบถาม CDP จาก key customer รายใหญ่ในญี่ปุ่นในปี 2024 ทีม EHS มีเวลา 60 วันในการรวบรวมข้อมูล

ขั้นตอนที่โรงงานดำเนินการ:

ผลลัพธ์: โรงงานตอบ CDP C6 และ C8 ได้ครบถ้วน และได้รับคะแนน CDP ระดับ “B” ในการรายงานครั้งแรก

—

Checklist สำหรับ EHS Team — เตรียมข้อมูลระบบอากาศอัดก่อนรายงาน TCFD/CDP

—

คำถามที่พบบ่อย

Q1: TCFD กับ CDP ต้องรายงานพร้อมกันหรือไม่? A: ไม่จำเป็น TCFD มักเป็นส่วนหนึ่งของรายงานประจำปีหรือ Sustainability Report ขององค์กร ส่วน CDP เป็นแบบสอบถามรายปีที่ส่งโดยนักลงทุน อย่างไรก็ตาม ข้อมูล emissions และ energy ที่ใช้ร่วมกันได้ จึงแนะนำให้เตรียมฐานข้อมูลเดียวกัน

Q2: โรงงาน SME ต้องรายงาน CDP หรือไม่? A: CDP มักถูกส่งมาจากลูกค้าหรือนักลงทุน ไม่ใช่หน่วยงานกำกับดูแล ดังนั้น SME ที่เป็น supplier ของบริษัทในตลาดหลักทรัพย์หรือบริษัทข้ามชาติมีโอกาสได้รับแบบสอบถาม CDP ทางอ้อมผ่าน supply chain

Q3: ถ้าใช้ rental blower เจ้าของอุปกรณ์ต้องรายงาน emissions หรือผู้เช่า? A: ตาม GHG Protocol ผู้ที่ใช้พลังงานไฟฟ้าเพื่อเดินเครื่องคือผู้รายงาน Scope 2 — ดังนั้น ผู้เช่า (โรงงาน) คือผู้รับผิดชอบรายงาน emissions จากการใช้งาน blower/compressor แม้จะเป็น rental

Q4: ถ้าเปลี่ยนเป็น blower ที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น จะรายงาน emission reduction ได้เลยหรือต้องรอ? A: รายงานได้ทันทีในปีที่เปลี่ยน โดยใช้ baseline year เป็นปีก่อนหน้า และแสดงการลดลงเป็น % เทียบ baseline ใน CDP C4

Q5: Oil-free blower มี emission factor ต่างจาก oil-lubricated หรือไม่? A: ค่า Scope 2 คำนวณจากไฟฟ้าที่ใช้ ไม่ใช่ประเภทของน้ำมัน ดังนั้น emission factor เดียวกัน แต่ถ้า oil-free ใช้พลังงานน้อยกว่า (ซึ่งมักเป็นกรณีที่เกิดขึ้นกับเทคโนโลยีสมัยใหม่) ค่า Scope 2 รวมย่อมต่ำกว่า

Q6: ควรใช้ location-based หรือ market-based method ในการรายงาน Scope 2? A: GHG Protocol แนะนำให้รายงานทั้งสองวิธีถ้าทำได้ Location-based ใช้ grid emission factor ของประเทศ (TGO สำหรับไทย) Market-based ใช้ supplier-specific factor ถ้ามีสัญญา Green Tariff หรือซื้อ REC (Renewable Energy Certificate)

—

บทสรุป — จากข้อมูล Blower สู่คะแนน CDP

การรายงาน TCFD และ CDP ไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับทีม EHS โรงงาน กุญแจสำคัญคือการมีข้อมูลพลังงานที่ถูกต้อง มี audit trail ชัดเจน และสามารถแสดงแนวโน้มการลดลงได้ ระบบอากาศอัดที่มีประสิทธิภาพสูงและตรวจวัดได้ง่าย — เช่น Delta Hybrid Screw Blower DVO หรือ Delta Screw BVO ของ AERZEN ที่มี telemetry และ energy monitoring built-in — ช่วยให้ทีม EHS รวบรวมข้อมูลสำหรับ CDP C8 ได้รวดเร็วกว่าการประมาณด้วย nameplate rating

AERZEN ออกแบบระบบอากาศอัดมาตั้งแต่ปี 1864 โดยวิศวกรที่เข้าใจว่าประสิทธิภาพพลังงานคือความรับผิดชอบของวิศวกร ไม่ใช่แค่ตัวชี้วัดทางบัญชี

—

ต้องการข้อมูลระบบอากาศอัดสำหรับประกอบการรายงาน TCFD/CDP

ทีมวิศวกร AERZEN Rental Thailand สามารถจัดทำรายงาน energy consumption ของระบบให้เป็นรูปแบบที่รองรับ GHG Protocol พร้อมข้อมูล spec และ load profile จริง

ติดต่อทีมงาน:

*Rent a solution. Expect performance.*

—

About the Author

เขียนโดย Paradorn Wannasung · Master’s in Marketing Communication · AERZEN Rental Thailand

Paradorn Wannasung เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการสื่อสารการตลาดอุตสาหกรรมที่ AERZEN Rental Thailand โดยมีความเชี่ยวชาญด้านการเชื่อมต่อข้อมูลทางวิศวกรรมกับกรอบการรายงานด้านความยั่งยืน รวมถึง TCFD, CDP และ GHG Protocol สำหรับอุตสาหกรรมการผลิตในประเทศไทย

—

—

*Visual brief:*